उमरेड तालुक्यात दोन भूकंप, नुकसान नाही

मंगळवारी दुपारी, नागपूर जिल्ह्यातील उमरेड तालुक्यात 2.3 आणि 3.0 मॅग्निट्यूडचे दोन हलके भूकंप आले. पहिला भूकंप 3:05 वाजता मातकजरीजवळ नोंदवला गेला, तर दुसरा 3:20 वाजता दवहा गावाजवळ आला. राष्ट्रीय भूकंप विज्ञान केंद्रानुसार, पहिल्या भूकंपाचा केंद्र 10 किलोमीटर आणि दुसऱ्या भूकंपाचा 8 किलोमीटर गहराईवर होता, आणि दोन्ही भूकंप नागपूर शहराच्या 20-30 किलोमीटरच्या व्यासपीठात अनुभवले गेले.

या भूकंपांनी स्थानिक नागरिकांमध्ये घबराट निर्माण केली, तरी कोणत्याही प्रकारच्या जीवित हानी किंवा मालमत्तेच्या नुकसानीची माहिती नाही. ही घटना 2020 मध्ये नागपूरमध्ये अनुभवलेल्या 3.3 मॅग्निट्यूडच्या भूकंपाची निरंतरता दर्शवते. ऐतिहासिक डेटा दर्शवितो की 1938 पासून या क्षेत्रात 4 पेक्षा अधिक मॅग्निट्यूडचा भूकंप आलेला नाही, ज्यामुळे हे भूकंपाच्या दृष्टिकोनातून सुरक्षित क्षेत्र मानले जाते.

भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण (जीएसआय) च्या तज्ञांनी सांगितले की, नागपूर सर्वात सुरक्षित भूकंप क्षेत्रात वर्गीकृत आहे, तरीही या अलीकडील भूकंपांनी या वर्गीकरणाला आव्हान दिले आहे. जीएसआयने आधीच कमी ते मध्यम भूकंपांची शक्यता दर्शविली आहे, आणि अलीकडील घटना भूगर्भीय दोषांच्या पुनः सक्रियतेचा संकेत देऊ शकतात. डॉ. अंजन चटर्जी, पूर्व जीएसआय अधिकारी, यांनी क्षेत्राच्या भूकंपीय वर्तनाचे अधिक चांगले समजून घेण्यासाठी पुढील भूभौतिकीय सर्वेक्षणांची आवश्यकता दर्शविली आहे.

भूकंप मातकजरी डेम आणि सैकी डेमच्या जवळ होते, परंतु तज्ञांनी या जलाशयांच्या लहान आकारामुळे जलाशय प्रेरित भूकंपीयतेला नाकारले आहे. भूकंपांची गहराई तुलनेने कमी असल्याने, महत्त्वपूर्ण भूगर्भीय प्रभावाची शक्यता कमी आहे, तरीही अलीकडील वर्षांत भूकंपांची वारंवारता नागरिकांमध्ये आणि अधिकाऱ्यांमध्ये चिंतेची वाढ झाली आहे.

भविष्यात, तज्ञ व्यापक भूकंपीय अध्ययन करण्याचे आवाहन करीत आहेत, जेणेकरून क्षेत्राची भूगर्भीय स्थिरता समजून घेता येईल. डेक्कन ज्वालामुखीय प्रांतात, ज्यामध्ये नागपूर समाविष्ट आहे, मागील 40 वर्षांत कोणतीही प्रमुख भूकंपीय प्रोफाइलिंग केलेली नाही. नागपूर आणि त्याच्या आसपासच्या क्षेत्रांमध्ये भूकंपीय क्रियाकलाप सुरू असल्याने, अधिकाऱ्यांना संभाव्य भूगर्भीय धोक्यांची देखरेख आणि उपाययोजना करण्यासाठी सक्रिय पावले उचलण्याची आवश्यकता आहे.