AIIMS नागपूरला BSL-3 प्रयोगशाळेसाठी ₹30 कोटी मिळाले

राष्ट्रीय रोग नियंत्रण केंद्र (NCDC) ने AIIMS नागपूरसाठी ₹30 कोटींचा महत्त्वाचा निधी मंजूर केला आहे, ज्याचा उद्देश अत्याधुनिक BSL-3 प्रयोगशाळा स्थापन करणे आहे. ही सुविधा क्षेत्रातील आरोग्य प्रणालीला उच्च धोका असलेल्या रोगाणूंचे पृथक्करण आणि अध्ययन करण्यास सक्षम करेल, जे उभरत्या संक्रामक रोगांच्या वाढत्या धोक्यांमुळे अत्यंत आवश्यक आहे.

BSL-3 प्रयोगशाळा स्थापन करणे त्या वेळी होत आहे जेव्हा मध्य भारतात पर्यावरणीय बदल आणि जंगलतोडामुळे जीव-जंतूंच्या संपर्कात येण्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाली आहे. ही उच्च-नियंत्रण प्रयोगशाळा नकारात्मक वायू दाब आणि HEPA फ़िल्ट्रेशन प्रणालीसह येईल, ज्यामुळे तज्ञांना धोकादायक एजंट सुरक्षितपणे हाताळता येतील. परिणामी, स्थानिक आरोग्य सेवा प्रदात्यांना प्रकोपाच्या वेळी जलद निदानाची पुष्टी मिळेल.

BSL-3 प्रयोगशाळेसोबतच, AIIMS नागपूर विद्यमान व्हायरस संशोधन आणि निदान प्रयोगशाळेला संक्रामक रोग संशोधन आणि निदान प्रयोगशाळेत अपग्रेड करण्याची योजना आखत आहे. या परिवर्तनामुळे बैक्टीरियोलॉजी, मायकोलॉजी आणि पॅरासिटॉलॉजीवर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या निदान क्षमतांचा विस्तार होईल, ज्यामुळे सिंड्रोमिक आणि जीनोमिक देखरेख सुधारेल. या प्रगतीमुळे असामान्य रोगाच्या पॅटर्नची ओळख करणे आणि विषाणूंच्या उत्परिवर्तनाची ओळख करणे शक्य होईल.

ऐतिहासिकदृष्ट्या, धोकादायक रोगाणू असलेल्या नमुन्यांना पुण्यातील राष्ट्रीय विषाणुशास्त्र संस्थेत पाठवले जात होते, ज्यामुळे सार्वजनिक आरोग्याच्या प्रतिसादात विलंब होत होता. AIIMS नागपूरमधील नवीन प्रयोगशाळा या प्रक्रियेला सुलभ करेल, ज्यामुळे वेळेत निदान परिणाम मिळतील आणि प्रभावी रुग्ण व्यवस्थापन सुनिश्चित होईल. AIIMS नागपूरने 250 हून अधिक चाचणी प्रयोगशाळांमध्ये गुणवत्ता मानकांची स्थापना केली आहे, ज्यामुळे स्थानिक चिकित्सकांना धोकादायक श्वसन आणि रक्तस्राव रोगाणूंची जलद ओळख होईल.

आगामी काळात, BSL-3 प्रयोगशाळेची स्थापना मध्य भारतातील आरोग्य ढांचे मजबूत करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. हे फक्त प्रगत संशोधनाला सक्षम करणार नाही तर संक्रामक रोगांच्या भविष्यातील आव्हानांसाठी स्थानिक आरोग्य प्रणालींनाही तयार करेल. प्रयोगशाळेच्या कार्यान्वयनाच्या वेळापत्रकावर लक्ष ठेवले जाईल, कारण AIIMS नागपूर आपल्या क्षमतांचा विस्तार करत राहील.