महाराष्ट्राने 152 मीटर तुम्मिदिहत्ती बॅराज प्रस्तावाला नकार दिला

मुंबईत झालेल्या एका बैठकीत, महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी प्रस्तावित तुम्मिदिहत्ती बॅराजच्या उंचीवर राज्याची जुनी भूमिका पुन्हा एकदा स्पष्ट केली. तेलंगानाचे मुख्यमंत्री ए. रेवंत रेड्डी यांनी बॅराजची उंची 152 मीटर वाढवण्याचा प्रस्ताव दिला, पण महाराष्ट्राने स्पष्ट केले की तो फक्त 148 मीटरच्या उंचीवर सहमत होईल, कारण यामुळे राज्याच्या भूभागावर जलमग्नता होण्याची शक्यता आहे.

तुम्मिदिहत्ती बॅराज प्रकल्प, जो कोमाराम भीम आसिफाबाद जिल्ह्यात आहे, प्राणहिता नदीच्या 160 टीएमसी बाढीच्या पाण्याचा उपयोग करण्यासाठी तयार केला आहे, जो महाराष्ट्र-तेलंगाना सीमेजवळ वाहतो. या पाण्याचा उपयोग तेलंगानातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये 16.4 लाख एकर शेतीसाठी आणि हैदराबाद शहराला पिण्याच्या पाण्याच्या पुरवठ्यासाठी केला जाणार आहे. तथापि, या प्रकल्पाला दशकांपासून चालू असलेल्या जलविवादामुळे मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागला आहे.

बैठकीत, फडणवीस यांनी एक कूटनीतिक दृष्टिकोन स्वीकारला, असे सुचवले की प्रस्तावाची पुनरावलोकन केली जाईल आणि तांत्रिक चिंतांचे निराकरण करण्यासाठी एक संयुक्त समिती तयार केली जाईल. तथापि, त्यांनी हे देखील स्पष्ट केले की कोणतीही वाढ महाराष्ट्राच्या भूभागावर प्रतिकूल प्रभाव टाकू नये. ही भूमिका महाराष्ट्राच्या ऐतिहासिक दृष्टिकोनाचे प्रतिनिधित्व करते, ज्याने नेहमीच आपल्या हितांना प्राधान्य दिले आहे.

या चालू विवादाचे परिणाम तात्काळ सिंचन आवश्यकतांपेक्षा अधिक आहेत. तुम्मिदिहत्ती प्रकल्प तेलंगानाच्या कृषी क्षेत्रासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे, आणि कोणतीही विलंब किंवा बदल सिंचनासाठी जल पुरवठ्यात अडथळा आणू शकतात. याशिवाय, स्थानिक विरोध महाराष्ट्राच्या सीमावर्ती जिल्ह्यात वाढला आहे, जिथे रहिवाशांनी संभाव्य बाढ आणि जमिनीच्या नुकसानीबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. यामुळे फडणवीस सरकारवर आपल्या भूमिकेची स्पष्टता देण्याचा दबाव वाढला आहे.

आगामी काळात, एक संयुक्त समिती स्थापन करणे पुढील चर्चांसाठी एक व्यासपीठ प्रदान करू शकते, परंतु निराकरणाची वाट आव्हानांनी भरलेली आहे. दोन्ही राज्यांनी तांत्रिक आणि पर्यावरणीय चिंतांना संबोधित करून एक समझौता शोधावा लागेल. या चर्चांचे परिणाम क्षेत्रातील जल व्यवस्थापन आणि कृषी टिकावासाठी महत्त्वाचे ठरतील.