महाराष्ट्रात 2022 ते 2026 दरम्यान 13,128 शेतकरी आत्महत्यांचा आकडा

महाराष्ट्रात जानेवारी 2022 ते जून 2026 दरम्यान 13,128 शेतकरी आत्महत्यांचा धक्कादायक आकडा नोंदवला गेला आहे, जो दररोज सरासरी आठ आत्महत्यांचा आहे. हा चिंताजनक आकडा कार्यकर्त्यांमध्ये चिंता निर्माण करत आहे, विशेषतः जीतेन्द्र घाडगे यांच्यासाठी, ज्यांनी आरोप केला आहे की राज्याने माहितीच्या अधिकार (RTI) अधिनियमांतर्गत मागितलेले जिल्हा-वार आकडे उघड केलेले नाहीत.

राज्याच्या मदत आणि पुनर्वसन विभागाने सांगितले की एकूण आत्महत्यांपैकी 8,145 प्रकरणे सरकारी मदतीसाठी पात्र ठरली आहेत, तर 4,042 प्रकरणे अयोग्य ठरली आहेत आणि 941 प्रकरणे अद्याप चौकशीच्या अंतर्गत आहेत. पात्र प्रकरणांपैकी 7,850 कुटुंबांना 1 लाख रुपये मदत मिळाली आहे, तर 295 कुटुंबे अद्याप त्यांच्या भत्त्याची वाट पाहत आहेत. घाडगे, जो यंग व्हिसलब्लोवर्स फाउंडेशनचा प्रतिनिधी आहे, त्याने या 54 महिन्यांच्या कालावधीसाठी विस्तृत मासिक आणि जिल्हा-वार आकडे मागितले आहेत.

24 जुलै रोजी, विभागाच्या जन माहिती अधिकार अधिकारी, स्नेहल सावंत यांनी घाडगे यांना सांगितले की मागितलेली माहिती व्यक्तीगत जिल्हा कलेक्टर कार्यालयांकडून मिळवता येईल. यानंतर, घाडगे यांनी 18 ऑगस्ट रोजी पहिली अपील दाखल केली, आणि 8 सप्टेंबर रोजी झालेल्या सुनावणीनंतर, विभागाने एक संकलित राज्यस्तरीय तक्ता प्रदान केला, परंतु जिल्हा-वार तपशील उघड केला नाही, जो घाडगे यांच्या मते, संकटाच्या क्षेत्रांची ओळख करण्यासाठी आणि सरकारच्या हस्तक्षेपाची प्रभावशीलता मोजण्यासाठी आवश्यक आहे.

या डेटाचे परिणाम महत्त्वाचे आहेत, कारण आत्महत्यांच्या भौगोलिक वितरणाचे ज्ञान मिळवणे सर्वात प्रभावित क्षेत्रांसाठी मदत आणि संसाधने अनुकूलित करण्यात मदत करू शकते. घाडगे यांनी शेतकऱ्यांसाठी व्यापक आर्थिक संरक्षणाची आवश्यकता यावर जोर दिला आहे, जे या दु:खद परिणामांच्या मागील कारणांना संबोधित करण्यासाठी आवश्यक आहे.

आगामी काळात, घाडगे यांचा आर्थिक सहाय्याचा प्रचार 21 जून 2023 रोजी तत्कालीन मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांना पाठवलेल्या पत्रापासून सुरू झाला. त्यांनी प्रस्तावित केले की गोपीनाथ मुंडे शेतकरी अपघात विमा योजनेचा विस्तार आत्महत्यांना समाविष्ट करण्यासाठी केला जावा, जेणेकरून सर्व प्रभावित कुटुंबांना मृत्यूच्या कारणाची पर्वा न करता 2 लाख रुपये मिळतील. ही योजना महाराष्ट्रातील शेतकरी आत्महत्यांच्या विनाशकारी परिणामांचा सामना करणार्‍या कुटुंबांसाठी सुरक्षा जाळे प्रदान करण्याचे लक्ष्य ठेवते.