महाराष्ट्राने AI-आधारित मेगा सिटी पोलिसिंग उपक्रम सुरू केला

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पारदर्शकता आणि कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी महाराष्ट्रातील पोलिसिंगमध्ये प्रगत तंत्रज्ञानाचा समावेश केला.

A
Aapla Nagpur Desk
21 Nov 2026, 3:08 PM IST · 2 मिनिट वाचन
Source: Rediff
महाराष्ट्राने AI-आधारित मेगा सिटी पोलिसिंग उपक्रम सुरू केला
महत्त्वाचे मुद्दे
1

महाराष्ट्राचा मेगा सिटी पोलिसिंग प्रकल्प कायदा अंमलबजावणीसाठी AI आणि डिजिटल साधनांचा समावेश करतो.

2

नवीन AI प्रणाली 'तपस सारथी' FIR पासून चार्जशीटपर्यंतच्या तपास प्रक्रियेला सुलभ करेल.

3

डिजिटल पुराव्यांच्या व्यवस्थापनामुळे गुन्हेगारी प्रकरणांमध्ये शिक्षा दर वाढण्याची अपेक्षा आहे.

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मेगा सिटी पोलिसिंग उपक्रमाचा औपचारिक शुभारंभ केला आहे, ज्यामध्ये राज्यातील कायदा अंमलबजावणीला बदलण्यासाठी अनेक तांत्रिक प्रगतींचा समावेश आहे. या उपक्रमाचा उद्देश पोलिस दलामध्ये पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि डिजिटल साधनांचा वापर करणे आहे. मुंबई पोलिस आयुक्तालयात झालेल्या एक समारंभात या घोषणेसह अनेक नवीन सुविधांचा अनावरण करण्यात आला.

मेगा सिटी पोलिसिंग उपक्रम हा गुन्ह्यांच्या विकसित होणाऱ्या परिदृश्याचा प्रतिसाद आहे, जिथे गुन्हेगार तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवत आहेत. फडणवीस यांनी पोलिसांना या तांत्रिक प्रगतींमुळे मागे राहू नये, तर त्यांच्यापेक्षा एक पाऊल पुढे राहण्याची गरज असल्याचे सांगितले. त्यांनी सांगितले की तंत्रज्ञानामुळे पोलिसिंगमध्ये सुस्ती येऊ नये, तर याचा उपयोग सुधारित पोलिसी पद्धतींसाठी एक साधन म्हणून करावा लागेल. या उपक्रमात 'तपस सारथी' नावाची एक AI-आधारित तपास प्रणाली विकसित केली जात आहे, ज्याचा उद्देश FIR पासून चार्जशीटपर्यंतची संपूर्ण तपास प्रक्रिया सुलभ करणे आहे.

या उपक्रमाच्या मुख्य वैशिष्ट्यांमध्ये डिजिटल पुराव्यांच्या व्यवस्थापनाचे एकीकरण समाविष्ट आहे, जे नवीन गुन्हेगारी कायद्यानुसार महत्त्वाचे ठरले आहे, जे डिजिटल आणि इलेक्ट्रॉनिक पुराव्यांना न्यायालयात मान्यता देतात. फडणवीस यांनी सांगितले की या प्रगतींमुळे फोरेंसिक पुरावे, डिजिटल रेकॉर्ड आणि साक्षीदारांच्या विधानांचे प्रभावी व्यवस्थापन करणे शक्य होईल, ज्यामुळे शिक्षा मिळवण्याच्या शक्यता वाढतील. मुख्यमंत्री म्हणाले की नवीन कायद्यानुसार शिक्षा दरात सुधारणा झाली आहे, परंतु सत्र परीक्षणांमध्ये अजूनही सुधारणा आवश्यक आहे.

पोलिस आणि नागरिकांमधील संवाद सुधारण्यासाठी अनेक नवीन सुविधांचा समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये नागरिकांसाठी एक अनुप्रयोग, पोलिस कर्मचाऱ्यांसाठी डिजिटल ओळखपत्रे, आणि महाराष्ट्र पोलिस माहिती प्रणाली (MPIS) समाविष्ट आहे, जी माहिती व्यवस्थापन सुलभ करेल. सम्वाद अनुप्रयोग पोलिस कर्मचाऱ्यांसाठी 24 तासांच्या तक्रार निवारण यंत्रणेसाठी उपलब्ध असेल, ज्यामुळे त्यांना कोणत्याही वेळी समस्या नोंदवता येतील, यामुळे एक अधिक उत्तरदायी पोलिस दल निर्माण होईल.

आगामी काळात, फडणवीस यांनी पोलिसांना या डिजिटल साधनांचा वापर विश्लेषण आणि निर्णय घेण्यासाठी तसेच क्षेत्रात मजबूत उपस्थिती राखण्यासाठी करण्याचे आवाहन केले. त्यांनी जोर दिला की तंत्रज्ञान कार्यक्षमता वाढवू शकते, परंतु यामुळे पोलिसिंगमधील आवश्यक मानवी घटकाचे स्थान घेऊ नये. मुख्यमंत्री यांचा दृष्टिकोन तंत्रज्ञानाने सुसज्ज असलेल्या पोलिस दलाचा आहे, ज्यामुळे महाराष्ट्र सर्व नागरिकांसाठी सुरक्षित स्थान बनू शकेल, राज्याच्या ड्रग-मुक्त वातावरण आणि प्रभावी गुन्हा प्रतिबंधक धोरणांच्या प्रति प्रतिबद्धतेला बळकटी देईल.

💬या बातमीबद्दल आपले मत काय आहे?आपले मत काय आहे?

पुढे वाचा

महाराष्ट्र AI मेगा सिटी पोलिसिंग उपक्रम