फळे आणि भाज्यांच्या स्क्रॅपमध्ये पोषणाचे महत्त्व

किंग्ज कॉलेज लंडनच्या एका अलीकडील अभ्यासात फळे आणि भाज्यांच्या स्क्रॅप, जसे की छिलके आणि डंठल, यांच्या पोषणात्मक फायद्यांवर जोर देण्यात आला आहे. संशोधकांनी सांगितले की हे अनेकदा दुर्लक्षित केलेले भाग आहारातील फायबरची मात्रा वाढवू शकतात, जे पचन आरोग्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. अभ्यासाने 'रूट-टू-टिप' खाण्याच्या दृष्टिकोनाला प्रोत्साहन दिले आहे, ज्यात तरबूजाच्या छिलक्यांचा आणि बटरनट स्क्वॅशच्या बिया वापरण्याची शिफारस केली आहे.

फायबरच्या आरोग्यदायी फायद्यांबद्दल माहिती असूनही, अधिकृत आकडेवारी दर्शवते की फक्त 4% प्रौढ 30 ग्रॅमच्या दैनिक फायबरची आवश्यकता पूर्ण करतात. फायबरच्या कमी सेवनामुळे अनेक आरोग्य समस्या उद्भवतात, जसे की कब्ज, हृदय रोग आणि आंताचा कर्करोग. संशोधकांनी हे देखील सांगितले की अनेक लोक मूल्यवान फायबर स्रोत फेकत आहेत, जे त्यांच्या एकूण आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते.

त्यांच्या विश्लेषणात, संशोधकांनी 12 विविध कच्च्या खाद्यपदार्थांचा अभ्यास केला, ज्यामध्ये ब्रोकोली, कीवी आणि अनानास यांचा समावेश होता, आणि असे आढळले की अनेक फेकलेले भाग खाण्यायोग्य भागांपेक्षा अधिक फायबर प्रदान करतात. उदाहरणार्थ, तरबूजाच्या छिलक्यात 100 ग्रॅममध्ये 2.10 ग्रॅम फायबर असते, तर बटरनट स्क्वॅशच्या त्वचा आणि बियामध्ये 100 ग्रॅममध्ये 9.25 ग्रॅम फायबर असते. अनानासाच्या त्वचेतील आणि कोरमध्ये फलाच्या गूद्याच्या तुलनेत पाच पट अधिक फायबर असते, जे या स्क्रॅपच्या आहारिक संभावनांना दर्शवते.

या संशोधनाचे परिणाम वैयक्तिक आरोग्यापेक्षा अधिक आहेत, कारण हे खाद्य अपव्यय आणि आर्थिक चिंतांवर देखील प्रकाश टाकते. डॉ. राचेल गिब्सन, प्रमुख संशोधक, यांनी सांगितले की हे स्क्रॅप फेकणे म्हणजे फक्त पोषणाची हानी नाही, तर आर्थिक हानी देखील आहे, कारण ग्राहक त्यासाठी पैसे खर्च करत आहेत. कॉलेजने आपल्या कॅन्टीनमध्ये रूट-टू-टिप जेवणाचे प्रयोग केले आहेत, ज्यामध्ये या खाण्याच्या तत्त्वाला प्रोत्साहन देण्यासाठी केळीच्या छिलक्यांचा करी यासारखे पदार्थ समाविष्ट आहेत.

आगामी काळात, तज्ञांनी या स्क्रॅपचा हळूहळू आहारात समावेश करण्याची शिफारस केली आहे, जेणेकरून पचनासंबंधी असुविधा टाळता येईल. आहारतज्ञ कर्स्टन जॅक्सन यांनी या भागांचा उपयोग करण्याचे व्यावहारिक मार्ग सुचवले आहेत, जसे अनानासाच्या कोरला स्मूदीमध्ये मिसळणे किंवा ब्रोकोलीच्या डंठलांचा वापर करणे. तथापि, काही गोष्टी, जसे की हिरव्या आलू आणि रब्बरच्या पानांमध्ये विषारी पदार्थ असतात, त्यामुळे सावधगिरी बाळगण्याची शिफारस केली जाते. एकूणच, हा अभ्यास आहारातील फायबरची मात्रा वाढवण्यास आणि खाद्य अपव्यय कमी करण्यास नवीन मार्ग उघडतो.