नवीन अध्ययनात एंटीकोआगुलंट्सचा स्ट्रोकच्या धोक्यात कमी करण्याशी संबंध

21 ऑक्टोबर 2026 रोजी न्यूरोलॉजी® जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका नवीन अध्ययनाने एट्रियल फाइब्रिलेशन (AFib) आणि पूर्वीच्या मस्तिष्क रक्तस्राव असलेल्या रुग्णांसाठी नवीन एंटीकोआगुलंट्सच्या फायद्यांवर प्रकाश टाकला आहे. या संशोधनात असे आढळले आहे की या औषधांचा उपयोग इस्केमिक स्ट्रोक आणि मृत्यूच्या धोक्यात महत्त्वपूर्ण कमी करतो. हे निष्कर्ष चिकित्सकांसाठी महत्त्वाचे आहेत जे जटिल वैद्यकीय इतिहास असलेल्या रुग्णांसाठी उपचार निर्णय घेतात.

या अध्ययनात 1,502 सहभागींचा समावेश होता, ज्यांची सरासरी वय 78 वर्षे होती, सर्वांना AFibचा निदान झाला होता आणि त्यांनी किमान चार महिन्यांपूर्वी मस्तिष्क रक्तस्रावाचा अनुभव घेतला होता. संशोधकांनी या व्यक्तींचा दोन वर्षांपर्यंत मागोवा घेतला, ज्यामध्ये 15% नवीन एंटीकोआगुलंट्स घेत होते, 29% वारफारिन घेत होते आणि 56% कोणतेही एंटीकोआगुलंट घेत नव्हते. परिणामांमध्ये 57 सहभागींचा इस्केमिक स्ट्रोक झाला, 45 नवीन मस्तिष्क रक्तस्रावाचा अनुभव घेतला आणि 257 मृत्यूमुखी पडले.

विविध घटकांसाठी समायोजन केल्यानंतर, अध्ययनाने असे दर्शविले की नवीन एंटीकोआगुलंट्स घेतलेल्या 1% पेक्षा कमी लोकांना एक वर्षाच्या आत इस्केमिक स्ट्रोक झाला, तर वारफारिन घेतलेल्या लोकांमध्ये हा आकडा 2% आणि कोणतीही औषध न घेणाऱ्यांमध्ये 4% होता. याव्यतिरिक्त, नवीन एंटीकोआगुलंट्स घेतलेल्या 1% लोकांना नवीन मस्तिष्क रक्तस्रावाचा अनुभव आला, तर वारफारिन घेतलेल्या लोकांमध्ये हा आकडा 3% आणि औषध न घेणाऱ्यांमध्ये 2% होता. नवीन एंटीकोआगुलंट्स घेतलेल्या 5% लोकांचा मृत्यू अन्य कारणांमुळे झाला, तर वारफारिन घेतलेल्या लोकांमध्ये हा आकडा 9% आणि औषध न घेणाऱ्यांमध्ये 15% होता.

या अध्ययनाचे परिणाम रुग्ण आणि आरोग्य सेवा प्रदात्यांसाठी महत्त्वाचे आहेत. निष्कर्ष दर्शवतात की नवीन एंटीकोआगुलंट्स केवळ इस्केमिक स्ट्रोक रोखण्यात मदत करत नाहीत, तर वारफारिनशी संबंधित मस्तिष्क रक्तस्रावाच्या धोक्याला देखील वाढवत नाहीत. ही माहिती चिकित्सकांना AFib आणि मस्तिष्क रक्तस्रावाच्या इतिहास असलेल्या रुग्णांसाठी उपचार योजना तयार करण्यात मदत करू शकते.

या आशादायक परिणामांवर, अध्ययनाचे लेखक चेतावणी देतात की या नवीन एंटीकोआगुलंट्सचा लाभ घेणारे रुग्ण कोणते आहेत आणि कोणत्या रुग्णांना अद्याप अधिक रक्तस्रावाचा धोका आहे हे निश्चित करण्यासाठी अधिक संशोधनाची आवश्यकता आहे. अध्ययनात त्याच वेळी स्ट्रोकचा अनुभव घेतलेल्या किंवा AFib निदानाच्या पहिल्या तीन महिन्यांत मृत्यूमुखी पडलेल्या रुग्णांचा समावेश नाही, त्यामुळे या निष्कर्षांची प्रासंगिकता मर्यादित असू शकते. एकूणच, हे संशोधन AFib असलेल्या रुग्णांच्या व्यवस्थापनात वैयक्तिकृत उपचार धोरणांच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकते.