आरोग्यदायी भारतीयांना दररोज सप्लीमेंटची गरज आहे का?

आरोग्य तज्ज्ञांच्या चर्चेत आरोग्यदायी व्यक्तींना दररोज सप्लीमेंटची आवश्यकता आहे का याबद्दल चिंता व्यक्त केली जात आहे. भारतात, विशेषतः विटामिन B12, विटामिन D, आयरन आणि कॅल्शियमच्या कमतरता काही गटांमध्ये सामान्य आहेत, परंतु डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की अनेक लोक संतुलित आहाराद्वारे त्यांच्या पोषणाच्या गरजा पूर्ण करू शकतात. तज्ज्ञांचे मत आहे की सप्लीमेंट्सचा वापर फक्त ओळखलेल्या कमतरता पूर्ण करण्यासाठी केला पाहिजे.

डॉ. अनूप मिश्रा, एक प्रमुख एंडोक्राइनोलॉजिस्ट, सांगतात की विविध भारतीय आहार, ज्यामध्ये संपूर्ण धान्य, डाळी, फळे आणि भाज्या समाविष्ट आहेत, बहुतेक व्यक्तींसाठी पुरेसे पोषण प्रदान करते. ते सांगतात की सप्लीमेंटेशन हे वैयक्तिक आहाराच्या सवयी आणि आरोग्याच्या स्थितीच्या आधारावर असावे, सर्वांसाठी एकसारखे नसावे.

डॉ. गायना शंकरमूर्ती याही याच विचाराचे समर्थन करतात, असे सांगताना की एक चांगल्या प्रकारे नियोजित आहार बहुतेक वयस्करांची पोषणाची गरज पूर्ण करू शकतो. त्या भारतीयांसाठी ICMR-NIN आहार मार्गदर्शक तत्त्वांचा उल्लेख करतात, जे विविध खाद्यपदार्थांद्वारे पोषक तत्व मिळवण्यास प्रोत्साहित करतात आणि अनावश्यक प्रोटीन सप्लीमेंट टाळण्याचा सल्ला देतात. तथापि, त्या मान्य करतात की काही गट, जसे गर्भवती महिला आणि वृद्ध व्यक्ती, विशिष्ट सप्लीमेंटची आवश्यकता असू शकते.

या चर्चेत हे देखील स्पष्ट केले जाते की कोणत्याही सप्लीमेंटचा वापर सुरू करण्यापूर्वी वैद्यकीय मूल्यांकन आवश्यक आहे. अनेक लोक थकवा किंवा केस गळणे यासारख्या लक्षणांना योग्य निदान न करता विटामिनच्या कमतरतेशी जोडतात. एक व्यापक वैद्यकीय मूल्यांकन हे ठरवण्यात मदत करू शकते की सप्लीमेंटची आवश्यकता आहे की नाही.

शेवटी, आरोग्य तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की सप्लीमेंट्सना आरोग्यदायी आहाराचे पर्यायी साधन मानले जाऊ नये. संपूर्ण खाद्यपदार्थ असे पोषक तत्वांचे एक जटिल मिश्रण प्रदान करतात जे सप्लीमेंटद्वारे मिळवता येत नाहीत. सप्लीमेंटच्या वाढत्या वापरामुळे संतुलित आहाराचे महत्त्व कमी होऊ नये, आणि व्यक्तींनी त्यांच्या पोषणाच्या गरजांना योग्य प्रकारे पूर्ण करण्यासाठी व्यावसायिक मार्गदर्शन घेण्याची शिफारस केली जाते.