अवसादाच्या 23% प्रकरणांमध्ये सर्केडियन अवसादाचा शोध

ब्रिटिश जर्नल ऑफ सायकियाट्रीमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, अवसादाच्या निदान केलेल्या व्यक्तींपैकी सुमारे 23% व्यक्तींना सर्केडियन अवसाद असू शकतो. ही उपप्रकार तेव्हा उद्भवते जेव्हा व्यक्तीची आंतरिक सर्केडियन लय त्यांच्या बाह्य वातावरणाशी असंगत असते, ज्यामुळे झोप आणि दैनंदिन क्रियाकलापांमध्ये महत्त्वपूर्ण अडथळे येतात.

सर्केडियन अवसादाला DSM-5 मध्ये अद्याप मान्यता मिळालेली नाही, जी मानसिक आरोग्य व्यावसायिकांसाठी मानक निदान मॅन्युअल आहे. तथापि, याची ओळख महत्त्वाची आहे कारण ती एक विशिष्ट समूह दर्शवते ज्यांना पारंपरिक अँटीडिप्रेसंट उपचारांवर चांगली प्रतिक्रिया मिळत नाही. या स्थितीचे लक्षणे गंभीर अवसाद, कमी ऊर्जा आणि वजन वाढणे यांचा समावेश करतात, तसेच द्विध्रुवीय विकारासारखी वैशिष्ट्ये देखील असू शकतात.

अभ्यासात 10,000 हून अधिक ऑस्ट्रेलियन व्यक्तींच्या डेटाचे विश्लेषण केले गेले, ज्यामध्ये सामाजिक जेटलॅग आणि झोपेच्या पॅटर्नसारख्या घटकांवर लक्ष केंद्रित केले गेले. संशोधकांनी असे आढळले की सर्केडियन अवसाद असलेल्या व्यक्तींमध्ये गंभीर लक्षणे असण्याची अधिक शक्यता असते आणि पारंपरिक अँटीडिप्रेसंट्सवर कमी प्रतिसाद मिळतो. हे या स्थितीने प्रभावित व्यक्तींसाठी विशेष उपचार दृष्टिकोनाची आवश्यकता दर्शवते.

सर्केडियन अवसादाचे परिणाम वैयक्तिक आरोग्यापेक्षा अधिक आहेत, जे सार्वजनिक आरोग्य धोरणे आणि मानसिक आरोग्य उपचार प्रोटोकॉलवर परिणाम करतात. जागरूकता वाढत असताना, मानसिक आरोग्य व्यावसायिकांना या उपप्रकाराच्या रुग्णांच्या विशिष्ट आवश्यकतांची पूर्तता करण्यासाठी त्यांच्या दृष्टिकोनात बदल करणे आवश्यक असू शकते, ज्यामध्ये प्रकाश उपचार आणि मेलाटोनिन सप्लीमेंट यांसारख्या उपचारांचा समावेश होऊ शकतो.

जसे-जसे संशोधन पुढे जाते, तसतसे सर्केडियन अवसादाची समज विकसित होईल, ज्यामुळे प्रभावी उपचार पर्यायांवर अधिक अभ्यास आणि चर्चा होईल. मानसिक आरोग्य चिकित्सकांना त्यांच्या मूल्यमापनामध्ये झोप आणि सर्केडियन लय यांची भूमिका विचारात घेण्यास प्रोत्साहित केले जाते, जेणेकरून रुग्णांना त्यांच्या विशिष्ट स्थितींच्या अनुषंगाने व्यापक काळजी मिळेल.