दिल्लीमध्ये दीवालीनंतर गंभीर प्रदूषणाची चेतावणी

भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने आगामी दीवालीनंतर दिल्लीतील वायु गुणवत्तेच्या गंभीर समस्यांबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे, ज्यामध्ये न्यायमूर्ती विक्रम नाथ यांनी न्यायाधीशांना प्रदूषणापासून वाचण्यासाठी घरात बसता येणार नाही असे सांगितले. ही टिप्पणी न्यायालयात सुनावणीच्या तारखेसाठी चर्चा करत असताना केली गेली, जी राजधानीतील वायु प्रदूषणाच्या सततच्या आव्हानांना अधोरेखित करते.

न्यायमूर्ती नाथ यांची ही टिप्पणी वरिष्ठ वकील इंदिरा जयसिंह यांच्या दीवालीनंतरच्या सुनावणीसाठी स्थगित करण्याच्या विनंतीच्या उत्तरात आली. त्यांनी सांगितले की, दीवालीपूर्वी वायु गुणवत्ता सुधारू शकते, परंतु त्यानंतर ती खूपच वाईट होईल. या वर्षी दीवाली 8 नोव्हेंबर रोजी आहे, आणि न्यायालयाच्या टिप्पण्या उत्सवांच्या पर्यावरणीय परिणामांबद्दल वाढत्या चिंतेचे प्रतीक आहेत.

अलीकडील आकडेवारीनुसार, दिल्लीतील वायु गुणवत्ता आधीच कमी होत आहे, ज्यामध्ये 21 ऑक्टोबर 2026 रोजी 24 तासांचा वायु गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) 244 वर पोहोचला. वायु गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोगाने (CAQM) या चिंताजनक स्तरांमुळे ग्रेडेड रिस्पॉन्स अॅक्शन प्लानचा टप्पा I सक्रिय केला आहे. दीवालीनंतर AQI आणखी कमी होण्याची शक्यता आहे, गेल्या वर्षातील आकडेवारी दर्शवते की 22 ऑक्टोबर रोजी AQI 353 वर पोहोचला होता.

सर्वोच्च न्यायालयाने दिल्ली-एनसीआरमधील वायु प्रदूषणाच्या समस्यांवर सक्रियपणे लक्ष केंद्रित केले आहे, विविध स्रोतांमधून उत्सर्जन कमी करण्यासाठी आधीच निर्देश जारी केले आहेत. फटाक्यांवर न्यायालयाचा दृष्टिकोन विकसित झाला आहे, ज्यामध्ये आधी कडक निर्बंध लागू केले गेले होते. तथापि, या वर्षी न्यायालयाने पूर्ण बंदीच्या विरोधात निर्णय घेतला आहे, सार्वजनिक आरोग्य आणि धार्मिक भावना यांचा विचार करून संतुलित दृष्टिकोन स्वीकारण्याचा प्रयत्न केला आहे.

आगामी काळात, सर्वोच्च न्यायालय वायु गुणवत्तेवर लक्ष ठेवून राहील आणि प्रदूषण कमी करण्यासाठी लागू केलेल्या उपाययोजनांची प्रभावशीलता तपासेल. न्यायालयाचे पुढील पाऊल दीवालीनंतर परिस्थितीचा आढावा घेणे आणि सार्वजनिक आरोग्याचे संरक्षण करण्यासाठी पुढील कार्यवाही आवश्यक आहे का हे ठरवणे असेल.