दिल्लीच्या वायू गुणवत्तेत घट झाल्याने GRAPचा पहिला टप्पा लागू

21 ऑक्टोबर 2026 रोजी, वायू गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोग (CAQM) ने दिल्लीमध्ये वायू गुणवत्तेच्या बिघडण्यामुळे ग्रेडेड रिस्पॉन्स अॅक्शन प्लान (GRAP) चा पहिला टप्पा लागू करण्याची घोषणा केली. वायू गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) 179 वरून 244 वर वाढला, जो खराब श्रेणीमध्ये येतो.

GRAP हे वायू प्रदूषणाच्या पातळीवर आधारित चार टप्प्यात विभागलेले एक संरचित प्रतिसाद आहे. पहिला टप्पा तेव्हा लागू होतो जेव्हा AQI 201 ते 300 च्या दरम्यान असतो, तर पुढील टप्पे उच्च AQI पातळ्यांवर सक्रिय केले जातात. CAQM च्या घोषणेनंतर भारत मौसम विज्ञान विभागाच्या (IMD) भविष्यवाणीने वायू गुणवत्ता आगामी काळात खराब राहण्याची शक्यता दर्शवली आहे.

CAQM च्या माहितीनुसार, AQI पातळीत झालेली अलीकडील वाढ वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी तातडीच्या कारवाईची आवश्यकता दर्शवते. GRAP-1 च्या कार्यान्वयनात वायू गुणवत्ता सुधारण्यासाठी विविध निर्बंध समाविष्ट आहेत, तरीही विशेष उपायांची माहिती अद्याप दिलेली नाही. जनतेला परिस्थितीच्या विकासाबद्दल माहिती ठेवण्यास आणि अधिकाऱ्यांनी जारी केलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्यास सांगितले आहे.

या वायू गुणवत्तेतील घटाचे परिणाम दिल्ली आणि आसपासच्या क्षेत्रातील रहिवाशांसाठी महत्त्वाचे आहेत, कारण खराब वायू गुणवत्ता आरोग्य समस्यांना कारणीभूत ठरू शकते, विशेषतः लहान मुलं आणि वृद्धांसारख्या संवेदनशील समूहांसाठी. सरकारने परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्याची अपेक्षा आहे आणि जर वायू गुणवत्ता आणखी बिघडली तर उपाययोजना वाढवू शकते.

आगामी काळात, CAQM वायू गुणवत्ता पातळ्यांचे मूल्यांकन करणे सुरू ठेवेल आणि GRAP च्या स्थितीवर अद्यतने प्रदान करेल. रहिवाश्यांना सतर्क राहण्याचा आणि आवश्यक काळजी घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे, कारण भविष्यवाणी दर्शवते की AQI लवकरच सुधारणार नाही.