NCERT ने 9-12 व्या वर्गांसाठी 20 तासांचा AI अभ्यासक्रम सुरू केला

राष्ट्रीय शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषद (NCERT) ने 9 ते 12 व्या वर्गासाठी 20 तासांचा एक व्यापक AI अभ्यासक्रम सादर केला आहे. हा उपक्रम 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी सुरू झाला असून, विद्यार्थ्यांना AI तंत्रज्ञान, त्याचे अनुप्रयोग आणि त्याच्या वापरातील नैतिक मुद्द्यांबद्दल माहिती देण्याचा उद्देश आहे.

IIT मद्रास आणि IIT जोधपूरच्या सहकार्याने विकसित केलेला हा अभ्यासक्रम AI च्या कोणत्याही पूर्व अनुभवाशिवाय विद्यार्थ्यांसाठी डिझाइन केला आहे. हा अभ्यासक्रम महत्त्वाची विचारशक्ती, सर्जनशीलता आणि समस्यांचे समाधान करण्याच्या कौशल्यांना प्रोत्साहन देतो. विद्यार्थ्यांना AI कसे कार्य करते, त्याचे संभाव्य अनुप्रयोग काय आहेत आणि त्याची मर्यादा काय आहेत हे समजून घेण्यासाठी प्रेरित करते.

NCERT ने क्रियाकलाप आधारित शिक्षण पद्धतीवर जोर दिला आहे, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना AI संकल्पनांसोबत व्यावहारिक सराव, चर्चांद्वारे आणि प्रयोगांद्वारे जोडले जाते. ही पद्धत सुनिश्चित करते की विद्यार्थ्यांना डिजिटल उपकरणे उपलब्ध नसतानाही अर्थपूर्ण सहभाग करता येईल. अभ्यासक्रमात डेटा गोपनीयता, चुकीची माहिती, निष्पक्षता आणि AI निर्मित सामग्रीची महत्त्वाची पडताळणी यासारख्या महत्त्वाच्या विषयांचा समावेश आहे.

नैतिक विचारांना प्राथमिकता देऊन, हा अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांना तंत्रज्ञानाचे जबाबदार वापरकर्ते बनवण्याचा उद्देश ठेवतो. AI च्या संदर्भात मानवी निर्णय आणि सर्जनशीलतेच्या महत्त्वावर जोर दिला जातो, हे स्पष्ट करताना की नैतिक जबाबदारी शिकण्याच्या प्रक्रियेत केंद्रीय आहे. ही योजना भविष्यातील पिढ्यांवर AI तंत्रज्ञानासोबत संवाद साधण्याच्या पद्धतीवर दीर्घकालीन प्रभाव टाकण्याची अपेक्षा आहे.

आगामी काळात, NCERT या अभ्यासक्रमाच्या कार्यान्वयनावर लक्ष ठेवण्याची योजना बनवत आहे, ज्यामुळे त्याची प्रभावशीलता आणि अभिप्राय गोळा करता येईल. हा टप्पा विद्यार्थ्यांना AI च्या बाबतीत शिकण्याबरोबरच तंत्रज्ञानाच्या गुंतागुंतीत जबाबदारीने वावरण्यासाठी आवश्यक कौशल्ये विकसित करण्यास महत्त्वाचा आहे.