मोदी आणि पुतिन यांची बैठक: महत्त्वाच्या खनिजांवर चर्चा
प्रधानमंत्री मोदी आणि अध्यक्ष पुतिन यांची बैठक भारताच्या उद्योगांसाठी आवश्यक महत्त्वाच्या खनिजांवर सहकार्य वाढवण्यावर केंद्रित असेल.
भारत महत्त्वाच्या खनिजांच्या पुरवठ्यात विविधता आणण्याचा प्रयत्न करीत आहे, जो आयातावर अवलंबून आहे.
मुख्य चर्चेत लिथियम, निकल आणि इतर आवश्यक खनिजांचा समावेश असेल.
ही बैठक जागतिक अडथळ्यांमुळे भारताच्या खनिज पुरवठा साखळ्या मजबूत करण्याच्या धोरणाशी संबंधित आहे.
प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी शुक्रवारी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांची भेट घेणार आहेत, जी न्यू दिल्लीमध्ये ब्रिक्स शिखर परिषदेसाठी होणार आहे. या बैठकीत महत्त्वाच्या खनिजांवर चर्चा होण्याची अपेक्षा आहे, जे इलेक्ट्रिक वाहन आणि नवीकरणीय ऊर्जा यांसारख्या विविध क्षेत्रांसाठी आवश्यक आहेत. भारतीय अधिकाऱ्यांनी सांगितले की दोन्ही देश खनिज मूल्य साखळीत सहकार्य वाढवण्याच्या मार्गांचा विचार करतील, ज्यात सामग्रीची सोर्सिंग आणि प्रोसेसिंग यांचा समावेश असेल.
या चर्चेचा संदर्भ भारताच्या वाढत्या गरजेमुळे आहे की तो आयातावर अवलंबून राहू नये. सध्या, भारत अनेक महत्त्वाच्या खनिजांसाठी जसे की लिथियम आणि निकल यासाठी पूर्णपणे आयातावर अवलंबून आहे, असे नीति आयोगाच्या मूल्यांकनात स्पष्ट झाले आहे. देश दीर्घकालीन पुरवठा सुरक्षित करण्यासाठी आणि आपल्या स्रोतांना विविधता आणण्यासाठी सक्रियपणे प्रयत्न करीत आहे, ज्यामुळे रशियाचे विशाल खनिज संसाधन विशेषतः आकर्षक बनते.
खनिज सचिव केशव चंद्र यांनी मूल्य साखळीच्या संपूर्ण क्षेत्रात संधींचा शोध घेण्याच्या महत्त्वावर जोर दिला, ज्यात फक्त सोर्सिंगच नाही तर या खनिजांना डाउनस्ट्रीम उद्योगांमध्ये एकत्रित करणे देखील समाविष्ट आहे. चर्चेत लिथियम, निकल आणि मोलिब्डेनम यांसारख्या अनेक खनिजांचा समावेश होण्याची अपेक्षा आहे, जे प्रगत उत्पादन आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रांसाठी महत्त्वाचे आहेत.
भौगोलिक परिस्थिती, विशेषतः चालू असलेल्या रशिया-यूक्रेन संघर्षाने केंद्रित जागतिक पुरवठा साखळ्यांवर अवलंबून राहण्याच्या जोखमींवर प्रकाश टाकला आहे. याला प्रतिसाद म्हणून, भारताने राष्ट्रीय महत्त्वाच्या खनिज मिशन (NCMM) सुरू केले आहे, ज्याचा उद्देश खनिज अन्वेषण आणि प्रोसेसिंगमध्ये स्थानिक क्षमतांना मजबूत करणे आहे. या सात वर्षांच्या मिशनमध्ये 16,300 कोटी रुपयांचा बजेट आहे, जो पुरवठा जोखमी कमी करण्यासाठी आणि आत्मनिर्भरता वाढवण्यासाठी प्रयत्न करतो.
आगामी काळात, मोदी-पुतिन यांची चर्चा भारताच्या खनिज धोरणावर आणि ब्रिक्सच्या चौकटीतील त्याच्या स्थानावर महत्त्वपूर्ण प्रभाव टाकू शकते. भारत ब्रिक्स शिखर परिषदेसाठी अध्यक्षता करत असताना, लवचिक पुरवठा साखळ्या आणि बहुपरकारी सहकार्यावर लक्ष केंद्रित करणे महत्त्वाचे आहे. रशियासोबत चर्चा महत्त्वाच्या खनिजांमध्ये गहन भागीदारीसाठी मार्ग प्रशस्त करू शकते, जे ब्रिक्स देशांमधील व्यापार आणि गुंतवणुकीच्या व्यापक उद्दिष्टांशी सुसंगत आहे.
