नवी दिल्लीमध्ये निवडणूक प्रमुखांच्या राजीनाम्यासाठी मोठा प्रदर्शन

१ नोव्हेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्लीमध्ये एक महत्त्वपूर्ण प्रदर्शन झाले, जिथे हजारो प्रदर्शनकर्त्यांनी निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली. हे प्रदर्शन विरोधी पक्षांनी केलेल्या आरोपांमुळे झाले की अलीकडील निवडणूक यादीतील बदल पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या भारतीय जनता पक्षाच्या (भाजपा) फायद्यासाठी आहेत. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस, ज्याचे नेतृत्व राहुल गांधी करतात, यांनी या कार्यक्रमाचे आयोजन केले, जो एक महिन्यांहून अधिक काळ सुरू असलेल्या प्रदर्शनांची निरंतरता आहे.

या प्रदर्शनांच्या मागे असलेला संदर्भ म्हणजे मतदार यादीत मोठे बदल झाले आहेत, ज्यामुळे १३० मिलियनपेक्षा अधिक नावं काढण्यात आली आहेत. विरोधी नेत्यांचा दावा आहे की या कारवाईचा मुख्यतः मुस्लिम आणि इतर अल्पसंख्यक गटांवर परिणाम झाला आहे, जे भाजपा समर्थित असण्याची शक्यता कमी आहे. यावर निवडणूक आयोगाने कोणत्याही पक्षपातीपणाचा आरोप नाकारला आहे, असे सांगून की ज्यांचे नाव चुकीच्या पद्धतीने काढले गेले आहे, ते पुन्हा नोंदणी करू शकतात.

जैसे-जैसे प्रदर्शन पुढे सरकले, सुरक्षा उपाय मोठ्या प्रमाणात वाढवले गेले, ज्यामध्ये शेकडो पोलिस अधिकारी तैनात करण्यात आले, काहींनी लाठी आणि ढालं घेतल्या होत्या. प्रदर्शनकर्त्यांच्या प्रवाहाचे व्यवस्थापन करण्यासाठी वाहतूक बदलण्यात आली, कारण ते नवी दिल्लीच्या मध्यभागातून ऐतिहासिक रामलीला मैदानाकडे मार्च करत होते. प्रदर्शनकर्त्यांनी भारतीय झेंडे आणि पक्षाचे बॅनर फडकवले, तर विरोधी नेते एका खुल्या जीपमध्ये प्रवास करत होते, त्यांच्या मागण्या स्पष्ट करत होते.

आरोग्य मंत्री जगत प्रकाश नड्डा यांनी या प्रदर्शनाला "सावधपणे आयोजित नाटक" म्हणून वर्णन केले, असे सुचविताना की हे लोकशाही तत्त्वांना हानी पोहचवते. त्यांनी विरोधकांवर लोकशाहीच्या नावाखाली अराजकता निर्माण करण्याचा आरोप केला. हे प्रदर्शन सप्टेंबरच्या अखेरीपासून सुरू झाले आहेत, जेव्हा कुमारच्या उपद्रवांनी मतदार यादीतील बदल, नोंदणी प्रक्रिया आणि डिजिटल प्रणालींबद्दल चिंता व्यक्त केली.

राजकीय विश्लेषकांनी सांगितले की हे प्रदर्शन पंतप्रधान मोदींसाठी २०१४ मध्ये पदभार स्वीकारल्यानंतरचा सर्वात गंभीर राजकीय संकट आहे. पुढील सामान्य निवडणूक २०२९ मध्ये होणार आहे, आणि या मुद्द्यांवर जनतेची प्रतिक्रिया आणि विरोधकांचा वाढता समर्थन भारताच्या राजकीय परिदृश्यावर दीर्घकालिक परिणाम करू शकतो.