भारताने CBD COP-17 मध्ये जैव विविधतेच्या प्रति आपली वचनबद्धता दर्शवली
केंद्रीय मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी 17 व्या परिषदेत जैव विविधता संरक्षणाबद्दल भारताची वचनबद्धता स्पष्ट केली.
भारताने जैव विविधता ढांचे राष्ट्रीय प्राथमिकता व परिस्थितीशी संरेखित करण्यावर जोर दिला.
कुनमिंग-मॉन्ट्रियल जैव विविधता ढांचा 2030 पर्यंत जैव विविधतेच्या हानीला थांबवण्याचे लक्ष ठेवतो.
भारत जैव विविधता संरक्षण आणि पारिस्थितिकी पुनर्स्थापनासाठी विविध उपक्रमांचे नेतृत्व करतो.
यरेवन, आर्मेनिया येथे आयोजित 17 व्या जैव विविधता परिषदेत (CBD COP-17) केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि जलवायु परिवर्तन मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी भारताची जैव विविधता संरक्षणाबद्दलची मजबूत वचनबद्धता पुन्हा एकदा व्यक्त केली. त्यांनी उच्चस्तरीय सत्रात भारताचे राष्ट्रीय वक्तव्य सादर केले, ज्यामध्ये निसर्गाबरोबर सामंजस्याने जगण्याच्या सामूहिक प्रयत्नांची आवश्यकता अधोरेखित केली गेली.
यादव यांनी 19 डिसेंबर 2022 रोजी कनाडाच्या मॉन्ट्रियलमध्ये COP15 दरम्यान स्वीकारलेल्या कुनमिंग-मॉन्ट्रियल जागतिक जैव विविधता ढांचेच्या कार्यान्वयनाचे महत्त्व सांगितले. त्यांनी सांगितले की, या कार्यान्वयनाला राष्ट्रीय प्राथमिकता आणि कायद्यानुसार असावे लागेल आणि विकसित देशांकडून स्थिर वित्त, क्षमता विकास आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणाने समर्थित असावे लागेल. या ढांचेचे उद्दिष्ट 2030 पर्यंत जैव विविधतेच्या हानीला थांबवणे आणि एक टिकाऊ भविष्य सुनिश्चित करणे आहे, तथापि हे कायदेशीरदृष्ट्या बंधनकारक नाही.
मंत्री यांनी आनुवंशिक संसाधनांवरील डिजिटल अनुक्रम माहितीच्या लाभांचे समान वितरण करण्यासाठी बहुपक्षीय यंत्रणेसाठी भारताच्या समर्थनाबद्दलही माहिती दिली, ज्यामध्ये काली फंड समाविष्ट आहे. त्यांनी संश्लेषण जैविकी आणि जैव सुरक्षा याबाबत विज्ञानाधारित दृष्टिकोनाचा समर्थन केला आणि या क्षेत्रात सावधगिरी बाळगण्याची आवश्यकता अधोरेखित केली. यादव यांनी सांगितले की, भारताची अद्ययावत राष्ट्रीय जैव विविधता धोरण आणि क्रियाविधी जागतिक ढांचेचे 23 राष्ट्रीय लक्ष्ये आणि 142 संकेतकांमध्ये रूपांतरित करते.
यादव यांनी भारताच्या जैव विविधता संरक्षणातील प्रगतीवर प्रकाश टाकला, ज्यामध्ये 1,134 संरक्षित क्षेत्र, 103 रामसर स्थळे, 57 जैव विविधता वारसा स्थळे आणि 18 जैवमंडल आरक्षित क्षेत्रांचा समावेश आहे, ज्यामध्ये 13 युनेस्कोच्या मानवी व जैवमंडल नेटवर्कद्वारे मान्यता प्राप्त आहेत. याशिवाय, त्यांनी आंतरराष्ट्रीय मोठ्या मांजरींच्या आघाडीवर भारताच्या नेतृत्वाबद्दल सांगितले, जे जगातील सात मोठ्या मांजरींच्या प्रजातींच्या संरक्षणासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्याला प्रोत्साहन देते. 'LiFE' आणि 'Ek Ped Maa Ke Naam' यांसारख्या उपक्रमांचा उल्लेख केला गेला आहे, जे पर्यावरणीय देखभाल आणि जैव विविधता संरक्षणाला सामूहिक सामाजिक प्रयत्न म्हणून ठरवतात.
भविष्यात, यादव यांनी बहुपक्षीय सहकार्याबद्दल भारताची वचनबद्धता पुन्हा एकदा व्यक्त केली, असे सांगितले की भारत सर्व पक्षांसोबत काम करणे सुरू ठेवेल जेणेकरून कुनमिंग-मॉन्ट्रियल जागतिक जैव विविधता ढांचेच्या अंमलबजावणीसाठी "एक पृथ्वी, एक कुटुंब, एक भविष्य" या तत्त्वानुसार कार्य करेल.
