उत्तर प्रदेश निवडणुकांमध्ये मतदाता यादीतील चुकांची चौकशी

उत्तर प्रदेशातील विधान परिषद निवडणुकांसाठी मतदाता यादीत आढळलेल्या अनियमिततेबद्दल निवडणूक आयोगाने चौकशी सुरू केली आहे. 23 ऑक्टोबर 2026 रोजी मतदानाच्या दिवशी सोशल मीडियावर विचित्र नावे आणि तपशील समोर आल्याने हा निर्णय घेण्यात आला आहे.

या यादीत 'राम ने यादव को मारा' आणि 'राम ने शर्मा को मारा' यांसारख्या नावे आणि 'बी.कॉम' मतदाराच्या वडिलांच्या नावाच्या जागी आढळले आहेत. या विसंगती मुख्यतः इलाहाबाद स्नातक निर्वाचन क्षेत्रातील मतदाता यादीत आढळल्या आहेत, ज्यामुळे मतदानाच्या दिवशी चिंता वाढली आहे.

उत्तर प्रदेशाचे मुख्य निवडणूक अधिकारी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हे पहिलेच वेळ आहे की विधान परिषद निवडणुकांसाठी मतदाता यादीत नाव जोडण्यासाठी ऑनलाइन नोंदणी प्रणाली लागू करण्यात आली आहे. अधिकाऱ्यांनी मान्य केले की अशा प्रक्रियेत चुकता येऊ शकतो, असे सांगताना 14,81,310 प्रविष्ट्यांपैकी 158 असामान्य नावांसाठी चिन्हांकित करण्यात आल्या आहेत. सॉफ्टवेअरने इंग्रजी नावांचे हिंदीत ट्रान्सलिटरेट करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले होते, परंतु प्रणालीतील चुकांमुळे चुकीचे अनुवाद झाले. उदाहरणार्थ, 'राम ने यादव को मारा' याला चुकीच्या प्रकारे दर्शविण्यात आले आहे.

मतदाता यादीची अचूकता राखण्याची जबाबदारी विभागीय आयुक्तांची आहे, जे निवडणूक नोंदणी अधिकारी म्हणून कार्य करतात, आणि जिल्हा अधिकारी, जे सहायक निवडणूक नोंदणी अधिकारी म्हणून कार्य करतात. निवडणूक आयोगाने या अधिकाऱ्यांकडून त्रुटींबाबत औपचारिक स्पष्टीकरण मागितले आहे आणि जिल्हा अधिकाऱ्यांना निर्देश दिले आहेत की मतदात्यांना या विसंगतीमुळे त्रास होऊ नये.

विधान परिषद निवडणुकांमध्ये पाच स्नातक निर्वाचन क्षेत्र—लखनऊ, आगरा, मेरठ, वाराणसी आणि इलाहाबाद-झांसी—आणि सहा शिक्षक निर्वाचन क्षेत्र समाविष्ट आहेत, जे उत्तर प्रदेशातील 30 हून अधिक जिल्ह्यांना कव्हर करतात, ज्यामध्ये 14 लाखांहून अधिक मतदार सहभागी होत आहेत. आयोग आपल्या चौकशीसह पुढे जात असताना निवडणूक प्रक्रियेची अखंडता राखण्याचा उद्देश ठेवतो.