सीमा निर्धारणाच्या प्रयत्नामुळे काँग्रेसची एकाकीपणाची शक्यता

संसदच्या मान्सून सत्राचे स्थगन आता 68 दिवसांपर्यंत वाढले आहे, ज्यामुळे विरोधी पक्षांमध्ये, विशेषतः काँग्रेसमध्ये चिंता वाढली आहे. हे स्थगन 13 ऑगस्ट 2026 रोजी साइन डाईवर झाल्यानंतर आहे आणि 2015 मध्ये झालेल्या 28 दिवसांच्या स्थगनाच्या रेकॉर्डला तोडले आहे. विरोधी पक्ष सरकारच्या उद्देशांवर प्रश्न उपस्थित करत आहेत, असा संशय व्यक्त करत आहेत की ती महत्त्वाच्या विधेयकांना योग्य सल्लामसलतीशिवाय पुढे ढकलण्याचा प्रयत्न करत आहे.

या परिस्थितीचा पृष्ठभूमी म्हणजे सरकारने एका संविधान सुधारणा विधेयकाला मंजुरी देण्याचा प्रयत्न केला होता, ज्याचा उद्देश 2029 पासून विधानसभांमध्ये महिलांसाठी 33% आरक्षण लागू करणे आणि लोकसभेच्या जागांची संख्या 850 पर्यंत वाढवणे होता. हा प्रयत्न एप्रिल 2026 मध्ये आवश्यक दोन-तृतीयांश बहुमत मिळवण्यात अपयशी ठरला, ज्यामध्ये 298 मतं पक्षात आणि 230 मतं विरोधात होती. काँग्रेसला भीती आहे की सरकार इतर विरोधी पक्षांसोबत गुप्तपणे चर्चा करीत आहे जेणेकरून सीमा निर्धारण आणि महिलांच्या आरक्षण विधेयकांना मंजुरी मिळवता येईल.

या चिंतांच्या उत्तरात, काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनी पंतप्रधान मोदींना चार पत्रे पाठवली आहेत, ज्यामध्ये अंतिम पत्र चार दिवसांपूर्वी लिहिले गेले होते. खरगे यांनी बारकाईने सर्व पक्षांच्या बैठकीची मागणी केली आहे, महत्त्वाच्या संवैधानिक सुधारणा विषयक सहमतीसाठी. त्यांनी एकतर्फी कार्यवाहीवर इशारा दिला आहे, जी संसदीय सीमांचे आणि प्रतिनिधित्वाचे प्रभावित करू शकते.

केंद्रीय संसदीय व्यवहार मंत्री किरेन रिजिजू यांनी खरगे यांच्या पत्राला तीव्र प्रतिसाद दिला आहे, असे सांगून की जेव्हा काँग्रेसने चर्चेसाठी तारीख दिली नाही, तेव्हा सरकारने इतर राजकीय पक्षांशी संपर्क साधला. त्यांनी मान्सून सत्राच्या स्थगनात झालेल्या विलंबाबद्दल खरगे यांच्या चिंतांना नाकारले. सध्याची परिस्थिती सरकारला संसद कमी वेळात बोलावण्याची परवानगी देते, ज्यामुळे आवश्यक समर्थन मिळाल्यास सीमा निर्धारण विधेयक पारित केले जाऊ शकते.

या संभाव्य विधायी प्रयत्नांचे परिणाम विरोधकांसाठी महत्त्वाचे आहेत, ज्यांनी अलीकडे विशेष गहन पुनरावलोकन (SIR) विरोधात एकजुटता दर्शवली आहे. जरी काँग्रेस आणि इतर अनेक पक्ष SIR आणि सीमा निर्धारण विधेयक दोन्हीचा विरोध करत असले तरी, भाजपाचा क्षेत्रीय पक्षांशी संपर्क विरोधी एकतेत तुटणारा ठरू शकतो. आगामी राजकीय स्पर्धा काँग्रेसच्या क्षमतेची चाचणी घेईल की ती आपल्या सहयोगींमध्ये एकता कशी राखते आणि सरकारच्या रणनीतींना प्रभावीपणे प्रतिसाद देते.