आशोक सेन यांना 2026 चा ओस्कर क्लाइन मेडल मिळाला

प्रोफेसर आशोक सेन यांनी 2026 चा ओस्कर क्लाइन मेडल मिळवून इतिहास रचला आहे, ज्यामुळे ते हा मान मिळवणारे पहिले भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ ठरले आहेत. ही घोषणा 24 ऑक्टोबर 2026 रोजी बेंगळुरूतील आंतरराष्ट्रीय सिद्धांत विज्ञान केंद्र (ICTS) द्वारे करण्यात आली. हा प्रतिष्ठित पुरस्कार सेन यांच्या भौतिकीतील महत्त्वपूर्ण योगदानाचे प्रतीक आहे.

सेन, जे ICTS-इंफोसिस माधव चेअरचे प्राध्यापक आहेत, S-duality, काळ्या छिद्रांची एंट्रॉपी आणि स्ट्रिंग फील्ड थ्योरी यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये त्यांच्या अग्रगण्य संशोधनासाठी प्रसिद्ध आहेत. त्यांच्या कामामुळे आधुनिक स्ट्रिंग थ्योरीला प्रगती मिळाली आहे. ICTS ने त्यांच्या कार्याच्या प्रभावाबद्दल एक निवेदन जारी केले आहे.

22 ऑक्टोबर 2026 रोजी, सेन यांनी स्टॉकहोम विद्यापीठात ओस्कर क्लाइन स्मृती व्याख्यान दिले, जिथे त्यांनी 'स्ट्रिंग्जमधून गुरुत्वाकर्षण आणि गुरुत्वाकर्षणातून स्ट्रिंग्ज' या विषयावर विचार मांडले. त्यांचे मागील पुरस्कार 2012 मध्ये फंडामेंटल फिजिक्समध्ये ब्रेकथ्रू प्राइज आणि 2014 मध्ये डिरैक मेडल यांचा समावेश आहे, जे त्यांच्या क्षेत्रातील महत्त्वाचे स्थान दर्शवतात.

सेन यांची मान्यता यादी विस्तृत आहे, ज्यामध्ये 2009 मध्ये इंफोसिस पुरस्कार, 1994 मध्ये शांती स्वरूप भटनागर पुरस्कार, 1989 मध्ये ICTP पुरस्कार, तसेच राष्ट्रीय पुरस्कारांमध्ये पद्म श्री (2001) आणि पद्म भूषण (2013) यांचा समावेश आहे. 1998 मध्ये रॉयल सोसायटीचे फेलो म्हणून त्यांची निवड त्यांना भौतिकशास्त्रातील एक प्रमुख व्यक्ती म्हणून मान्यता देते.

ओस्कर क्लाइन मेडल, जो प्रसिद्ध स्वीडिश भौतिकशास्त्रज्ञाच्या नावावर आहे, भौतिकीच्या क्षेत्रात उत्कृष्ट योगदानासाठी मान्यता देतो. 1988 मध्ये स्थापित झालेल्या या मेडलला अनेक प्रतिष्ठित वैज्ञानिकांना प्रदान करण्यात आले आहे, ज्यामध्ये नोबेल पुरस्कार विजेते देखील आहेत. हे दरवर्षी स्टॉकहोम विद्यापीठ आणि भौतिकीच्या नोबेल समितीच्या सहकार्याने प्रदान केले जाते, ज्यामुळे याला वैज्ञानिक समुदायात उच्च मान मिळतो.