2026 मध्ये औषधासाठी नोबेल पुरस्कार: ऑप्टोजेनेटिक्समध्ये महत्त्वपूर्ण कार्य

2026 चा औषधातील नोबेल पुरस्कार शास्त्रज्ञ कार्ल डीसर्सोथ, पीटर हेगेमैन आणि जॉर्ज नागेल यांना त्यांच्या ऑप्टोजेनेटिक्सच्या क्षेत्रातील महत्त्वपूर्ण कार्याबद्दल देण्यात आला. या घोषणेला 5 ऑक्टोबर 2026 रोजी स्वीडनच्या करोलिंस्का संस्थानात मान्यता मिळाली.

54 वर्षीय अमेरिकन शास्त्रज्ञ डीसर्सोथ, 71 वर्षीय जर्मन शास्त्रज्ञ हेगेमैन आणि 73 वर्षीय जर्मन नागेल यांना 12 मिलियन स्वीडिश क्रोनर (सुमारे 1.2 मिलियन डॉलर) पुरस्कार मिळणार आहे. हा पुरस्कार प्रकाश-गेटेड आयन चॅनेल्सवर त्यांच्या संशोधनासाठी दिला जात आहे, ज्यामुळे न्यूरोसाइंसमध्ये नवीन मार्ग खुले झाले आहेत.

ऑप्टोजेनेटिक्स ही एक क्रांतिकारी तंत्रज्ञान आहे, जी संशोधकांना जीवंत मस्तिष्कातील व्यक्तीगत तंत्रिका पेशींची क्रियाशीलता प्रकाशाद्वारे नियंत्रित करण्याची परवानगी देते. ही तंत्रज्ञान सध्या जगभरातील प्रयोगशाळांमध्ये मस्तिष्काच्या जटिल कार्ये आणि वर्तन समजून घेण्यासाठी वापरली जात आहे. नोबेल समितीने या तंत्रज्ञानाच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकला आहे.

औषधातील नोबेल पुरस्काराची घोषणा नोबेल पुरस्कार सप्ताहाची सुरुवात करते, ज्यामध्ये भौतिकीचा पुरस्कार 6 ऑक्टोबर रोजी, रसायनशास्त्र, साहित्य आणि शांततेचे पुरस्कार नंतर जाहीर केले जातील. स्वीडिश रिक्सबँक पुरस्कार, ज्याला अर्थशास्त्राचा नोबेल म्हटले जाते, 12 ऑक्टोबर रोजी जाहीर केला जाईल. प्रत्येक नोबेल पुरस्कार विजेत्याला 10 मिलियन स्वीडिश क्रोनर (सुमारे 900,000 डॉलर) रोख पुरस्कार मिळेल, आणि पुरस्कार वितरण 10 डिसेंबर रोजी होईल, जो अल्फ्रेड नोबेल यांचा पुण्यतिथी आहे.

स्वीडिश आविष्कारक अल्फ्रेड नोबेल यांनी त्यांच्या वसीयतीत निर्देश दिला होता की त्यांच्या संपत्तीतून मानवतेला मोठा लाभ देणाऱ्यांना पुरस्कार देण्यासाठी निधी उपलब्ध करावा. डीसर्सोथ, हेगेमैन आणि नागेल यांची मान्यता वैज्ञानिक संशोधनाच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकते.