ज्वालामुखीय सुनामींचा पूर्वानुमान देणाऱ्या जलतळातील आवाजांचा शोध

जानेवारी 2022 मध्ये, टोंगामधील हंगा ज्वालामुखीने एक भव्य विस्फोट केला, ज्यामुळे जागतिक स्तरावर राख आणि दाबाच्या लहरींना पाठवले आणि या क्षेत्रात विनाशकारी सुनाम्यांचा परिणाम झाला. या विस्फोटाने महत्त्वपूर्ण नुकसान केले, ज्यामध्ये जीवित हानी देखील समाविष्ट आहे, परंतु यामुळे ज्वालामुखीय क्रियाकलापांमुळे सुनामी कशा निर्माण होऊ शकतात याबद्दल महत्त्वपूर्ण माहिती देखील मिळाली. प्रारंभिक सुनाम्या विस्फोटांद्वारे निर्माण झाल्या, तर नंतरची, अधिक विनाशकारी लहर ज्वालामुखीच्या कैल्डेरा ध्वस्त होण्यामुळे निर्माण झाली.

संशोधनाने दर्शवले आहे की हंगा जवळील द्वीपांवर आलेली सर्वात मोठी सुनामी दुसऱ्या विस्फोटामुळे नाही, तर ज्वालामुखीच्या अचानक ध्वस्त होण्यामुळे होती. या ध्वस्त होण्यामुळे एक शक्तिशाली जलतळातील आवाज निर्माण झाला, जो हजारो किलोमीटर दूरपर्यंत ऐकला जाऊ शकतो, ज्यामुळे सुनामी चेतावनी प्रणालीसाठी एक नवीन पद्धत सुचवली आहे. जलतळातील ज्वालामुख्यांची देखरेख ऐतिहासिकदृष्ट्या आव्हानात्मक राहिली आहे, आणि त्यांच्या क्रियाकलापांबद्दल आणि विस्फोटांच्या प्रतिक्रियाबद्दल मर्यादित डेटा उपलब्ध आहे.

पारंपरिक देखरेख पद्धती, जसे उपग्रह आणि भूकंपीय मीटर, यामध्ये मर्यादा आहेत, विशेषतः सुनामीच्या धोक्यांचे निरीक्षण करण्यासाठी. उदाहरणार्थ, हंगा जवळचा सर्वात जवळचा भूकंपीय मीटर फिजीमध्ये 750 किलोमीटर दूर होता, ज्यामुळे अचूक भूकंपीय संकेत मिळवणे कठीण झाले. तथापि, संशोधकांनी जलतळातील ध्वन्यांकडे लक्ष दिले, जे मोठ्या अंतरावर प्रभावीपणे प्रवास करू शकतात. विस्फोटाच्या दरम्यान, त्यांनी 14 भूकंपीय स्थानकांमधील डेटा विश्लेषित केला, जे हंगा पासून 2,600 किलोमीटर दूर होते, जेणेकरून समुद्री भूस्खलन प्रवाह आणि कैल्डेरा ध्वस्त होण्यामुळे निर्माण झालेल्या महत्त्वाच्या टी-वेवचा शोध घेता येईल.

हंगा च्या कैल्डेरा चा ध्वस्त होणे, जे 6:28 वाजता टोंगा वेळेनुसार झाले, याने एक टी-वेव निर्माण केली, जी प्रशांत महासागरातील विविध स्थानकांवर नोंदवली गेली. ही घटना पारंपरिक भूकंपीय देखरेखाद्वारे प्रभावीपणे पकडली गेली नाही, परंतु जलतळात स्पष्टपणे नोंदवली गेली. त्यानंतरची सुनामी, जी टोंगाच्या काही भागांना नष्ट करीत होती, एक जवळच्या टॉवरच्या दूरसंचार डेटाच्या विश्लेषणाद्वारे पुष्टी केली गेली, ज्याने सुनामीच्या प्रहारानंतर लगेचच कार्य थांबवले, ज्यामुळे आपत्तीच्या वेळेचा अचूक वेळ मिळाला.

हा संशोधन जलतळातील ध्वनि देखरेख वापरण्याच्या संभावनांना उजागर करतो, जेणेकरून ज्वालामुखीय सुनाम्यांसाठी पूर्व चेतावणी प्रणाली विकसित केली जाऊ शकते, जसे की भूकंपामुळे निर्माण होणाऱ्या सुनाम्यांसाठी विद्यमान प्रणाली आहेत. जर देखरेख प्रणाली या ध्वनी संकेतांना स्वयंचलितपणे ओळखू आणि स्थान निश्चित करू शकत असतील, तर त्या भविष्यातील ज्वालामुखीय घटनांमध्ये जीवन वाचविण्यात मदत करू शकतात.