पुण्यातील साखर कारखान्यांमध्ये एथेनॉल पुरवठ्यात मोठा फरक

पुणे जिल्ह्यातील साखर कारखाने आवंटित कोट्यांच्या तुलनेत एथेनॉल पुरवठ्यात महत्त्वाचा फरक दाखवत आहेत. ऑगस्ट 2026 पर्यंत, काही कारखान्यांनी त्यांच्या आवंटित प्रमाणाच्या जवळपास सर्व पुरवठा यशस्वीरित्या केला आहे, तर इतर खूप मागे राहिले आहेत, ज्यामुळे या भिन्नतेच्या मागील कारणांबद्दल चिंता निर्माण झाली आहे.

नीरा-भीमा सहकारी साखर कारखान्याने 8,145 किलोलीटर (KL) च्या आवंटनात 8,063 KL पुरवठा करून 99% पूर्तता दर साधला आहे. संत तुकाराम सहकारी साखर कारखाना आणि सोमेश्वर सहकारी साखर कारखान्याने अनुक्रमे 98% आणि 97% त्यांच्या कोट्यांची पूर्तता केली आहे. याउलट, भीमाशंकर सहकारी साखर कारखान्याने 18,500 KL च्या आवंटनात फक्त 2,380 KL पुरवठा केला, जो 12.9% पूर्तता आहे, तर पराग अॅग्रो फूड्सने त्यांच्या कोट्याच्या फक्त 9.2% ची पूर्तता केली आहे.

डेटा दर्शवितो की साखर कारखान्यांमध्ये प्रदर्शनामध्ये एक विस्तृत स्पेक्ट्रम आहे. उदाहरणार्थ, वेंकटेशकृपा साखर कारखान्याने 11,196 KL च्या आवंटनात 12,599 KL पुरवठा करून 112.5% पूर्तता साधली आहे. पुरवठा स्तरांमधील या स्पष्ट फरकामुळे उत्पादन क्षमता, फीडस्टॉकची उपलब्धता, कार्यात्मक आव्हाने आणि आर्थिक व्यवहार्यता यासारख्या कारणांवर प्रश्न उपस्थित होतात.

सरकार पेट्रोलमध्ये एथेनॉलच्या उच्च मिश्रणाला प्रोत्साहन देत असल्यामुळे एथेनॉल उत्पादन साखर उद्योगासाठी एक महत्त्वाचा महसूल स्रोत बनला आहे. ही धोरण साखर कारखान्यांना त्यांच्या साखरेच्या उत्पादनाचा एक भाग एथेनॉलकडे वळविण्याची परवानगी देते, ज्यामुळे त्यांच्या आर्थिक स्थिरतेत सुधारणा होऊ शकते आणि साखर गहू शेतकऱ्यांना वेळेवर पैसे देण्यास मदत मिळते. विविध फीडस्टॉक, जसे की मका आणि अधिशेष तांदूळ यांचा वापर करण्याची क्षमता या उपक्रमाला समर्थन देते.

पुण्यातील आवंटित कोटा आणि वास्तविक पुरवठ्यातील महत्त्वाच्या भिन्नता लक्षात घेता, या गॅप्स उत्पादन मर्यादा, फीडस्टॉक समस्या किंवा बाजारातील गतिशीलता यांमुळे आहेत का हे समजून घेण्यासाठी सखोल तपासाची आवश्यकता आहे. या विश्लेषणाचे परिणाम क्षेत्रातील साखर उद्योग आणि त्याच्या भागधारकांसाठी दूरगामी परिणाम करू शकतात.