एनएचआरसीने नाशिकच्या दत्तानगरमध्ये भूजल प्रदूषणावर अहवाल मागितला

राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग (एनएचआरसी) ने नाशिकच्या दत्तानगरमधील भूजल प्रदूषणाच्या प्रकरणात महत्त्वाची कारवाई केली आहे. या निर्णयामुळे पर्यावरणीय चिंतेपेक्षा संभाव्य मानवाधिकारांच्या उल्लंघनाचा मुद्दा उभा राहिला आहे, कारण आयोगाने महाराष्ट्राच्या मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल यांच्याकडून दोन आठवड्यांच्या आत विस्तृत अहवाल मागितला आहे.

एनएचआरसीची भागीदारी महत्त्वाची आहे, कारण रिपोर्ट केलेल्या प्रदूषणामुळे स्थानिक रहिवाशांच्या आरोग्यावर आणि उपजीविकेवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. दत्तानगर आणि आसपासच्या भागातील अनेक व्यक्तींनी बोरवेल पाण्याचा वापर केल्यानंतर त्वचेशी संबंधित समस्या आणि दाने याबद्दल तक्रार केली आहे, जे अलीकडे पिवळ्या रंगाचे झाले आहे. आयोगाच्या विधानात असे म्हटले आहे की, जर जवळच्या कारखान्यांमधून रासायनिक अपशिष्ट भूजलात मिसळले असेल, तर हे मानवाधिकारांच्या उल्लंघनाचा गंभीर मुद्दा आहे.

रिपोर्टांनुसार, रहिवाशांना सुमारे दोन महिन्यांपासून प्रदूषित पाणी मिळत आहे, ज्यामुळे अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे की मुलांना शाळेत जाण्यास मनाई करण्यात आली आहे. प्रभावित कुटुंबे दर महिन्याला सुमारे 5,000 रुपये बाटलीबंद पाण्यावर खर्च करत आहेत, तसेच आरोग्य समस्यांमुळे त्यांना मोठा वैद्यकीय खर्चही सहन करावा लागत आहे.

जसे की एनएचआरसी तपास करत आहे, पर्यावरणतज्ज्ञांनी पुण्यातील राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरणाकडे प्रदूषणाच्या विरोधात तातडीची कारवाई करण्याची मागणी केली आहे. एनजीटीने महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ आणि स्थानिक प्रशासनाकडून अहवाल मागितले आहेत, ज्यामुळे प्रदूषणाच्या मुद्द्यावर प्रभावीपणे उत्तर देण्याची आवश्यकता अधोरेखित झाली आहे. एनएचआरसी आणि एनजीटीच्या दोन्ही तपासामुळे अधिकाऱ्यांवर सार्वजनिक आरोग्य संकटाच्या संदर्भात अधिक जबाबदारी येत आहे.

एनएचआरसीच्या या हस्तक्षेपाची सुरुवात टाइम्स ऑफ इंडिया ने 30 सप्टेंबर रोजी दत्तानगरमधील प्रदूषित बोरवेल पाण्याच्या तक्रारींचा पहिला उल्लेख केल्यानंतर झाली. त्यानंतरच्या तपासांमध्ये भूजलात क्रोमियमच्या उपस्थितीचा शोध लागला, ज्यामुळे बोरवेलवर अवलंबून असलेल्या रहिवाशांसाठी दीर्घकालीन आरोग्याच्या धोक्यांबद्दल चिंता वाढली आहे. जसे-जसे परिस्थिती विकसित होत आहे, प्रभावित समुदायांच्या सुरक्षिततेवर आणि आरोग्यावर लक्ष केंद्रित केले जात आहे.