महाराष्ट्रातील प्रोजेक्ट DREAM:unused इमारतींचा पुस्तकालयांमध्ये रूपांतरण
नागपूरच्याunused सरकारी इमारती प्रोजेक्ट DREAM अंतर्गत सामुदायिक पुस्तकालयांमध्ये रूपांतरित केल्या जात आहेत, ज्यामुळे ग्रामीणांसाठी शैक्षणिक संसाधने वाढत आहेत.
प्रोजेक्ट DREAM नेunused सरकारी इमारतींना विद्यार्थ्यांसाठी आणि वर्किंग व्यस्कांसाठी पुस्तकालयांमध्ये रूपांतरित केले आहे.
ग्रामीणांनी स्थानिक गरजेनुसार पुस्तकालयांचे डिझाइन करण्यात सक्रिय सहभाग घेतला आहे.
या उपक्रमामुळे नागपूरच्या गावांमध्ये 100 हून अधिक पुस्तकालये स्थापन झाली आहेत.
महाराष्ट्रातील नागपूर जिल्ह्यातunused सरकारी इमारतींना सामुदायिक पुस्तकालयांमध्ये रूपांतरित करण्यासाठी प्रोजेक्ट DREAM एक महत्त्वाचा उपक्रम आहे. या उपक्रमाची सुरुवात सरकारी स्वच्छता आणि रेकॉर्ड व्यवस्थापन मोहिमेदरम्यान झाली, जेव्हा अधिकाऱ्यांनी अनेक abandoned सार्वजनिक इमारतींचा शोध घेतला, ज्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि कामकाजी व्यस्कांसाठी शैक्षणिक स्थान बनू शकतात.
प्रोजेक्ट DREAM ची सुरुवात 100-दिवसीय सरकारी कार्यक्रमादरम्यान झाली, ज्याचा उद्देश जुने रेकॉर्ड व्यवस्थापित करणे आणि सरकारी कार्यालयांमध्ये स्वच्छता सुधारणे होता. या उपक्रमादरम्यान, नागपूर जिल्हा परिषदाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी विनायक महामुनी आणि त्यांच्या टीमने अनेक बंद किंवा neglected सार्वजनिक इमारतींचा शोध घेतला, ज्या पुस्तकालयांमध्ये रूपांतरित केल्या जाऊ शकतात. हा उपक्रम एप्रिल 2025 च्या आसपास आकार घेत होता.
काही इमारतींना वापरण्यापूर्वी दुरुस्तीची आवश्यकता होती, परंतु पुस्तकालये तयार करण्याची शक्यता स्पष्ट होती. महामुनी यांनी सांगितले की दुरुस्तीची किंमत 2.5 लाख रुपयांपर्यंत जाऊ शकते, परंतु एकदा नूतनीकरण पूर्ण झाल्यावर, सुमारे 20 दिवसांच्या आत एक पुस्तकालय स्थापित केले जाऊ शकते. स्थानिक रहिवाशांचा, विशेषतः मुलांचा, पुस्तकालयांच्या डिझाइनमध्ये सहभाग या उपक्रमाचा एक अनोखा पैलू आहे, ज्यामध्ये ग्रामीणांनी फर्निचर, पुस्तक संग्रह आणि एकूण सौंदर्य याबद्दल सूचना दिल्या.
प्रोजेक्ट DREAM अंतर्गत तयार केलेल्या पुस्तकालयांमध्ये आवश्यक सुविधांचा समावेश आहे, जसे की पुस्तके, इंटरनेट-सक्षम संगणक आणि स्मार्ट टीव्ही. उदाहरणार्थ, लावा गावातील पुस्तकालयात पुस्तके, दोन संगणक आणि वैयक्तिक अध्ययन कक्ष आहेत, जे एकाच वेळी 15 हून अधिक विद्यार्थ्यांची गरज भागवतात. काही पुस्तकालये 24 तास उपलब्ध आहेत, ज्यांचे व्यवस्थापन गावाच्या पुस्तकालय समित्यांनी केले आहे.
या पुस्तकालयांसाठी निधी विविध स्रोतांमधून येतो, ज्यामध्ये जिल्हा प्रशासनाचे फंड आणि आदिवासी विकासासाठी विशेष कार्यक्रमांचा समावेश आहे. सध्या, 103 पुस्तकालये स्थापन केली गेली आहेत, आणि आणखी 100 पुस्तकालयांची योजना आहे. या उपक्रमाला राष्ट्रीय मान्यता देखील मिळाली आहे, ज्यामध्ये प्रोजेक्ट DREAM च्या प्रभावाला साजरा करण्यासाठी डाक विभागाने विशेष कव्हर जारी केले आहे.
