महाराष्ट्रात ऑक्टोबरमध्ये तापमानाची लाट, जलसंकट आणि डेंगूचा वाढ

महाराष्ट्रात या ऑक्टोबरमध्ये अभूतपूर्व तापमानाची लाट आहे, ज्यामध्ये राज्यभर तापमान वाढत आहे. 12 ऑक्टोबरला, मुंबईच्या संताक्रूज हवामान केंद्राने 38.2°C चा उच्चतम तापमान नोंदवला, जो 2015 नंतरचा सर्वात उष्ण ऑक्टोबर दिवस आहे. ही तीव्र उष्णता एक व्यापक प्रवृत्तीचा भाग आहे, ज्यामध्ये कोकणच्या अनेक भागांमध्ये रेकॉर्ड तापमान दिसून येत आहे, जे उच्च दाब प्रणाली आणि मान्सूनच्या लवकर मागे जाण्यामुळे आहे.

दुष्काळामुळे कृषी क्रियाकलापांवर गंभीर परिणाम झाला आहे, विशेषतः जलना जिल्ह्यातील द्राक्षांच्या लागवडीत. अहवालानुसार, शेकडो हेक्टर द्राक्ष बागा दुष्काळाच्या परिस्थितीत प्रभावित होत आहेत, ज्यामुळे फसलांचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे. शेतकऱ्यांनी त्यांच्या पिकांमध्ये मोठा गुंतवणूक केली आहे आणि आता ते आर्थिक संकटाचा सामना करत आहेत, त्यामुळे सरकारकडून प्रति हेक्टेयर ₹1 लाख मदतीची तात्काळ मागणी केली जात आहे.

शहरी भागांमध्ये जल पुरवठ्याच्या समस्यांमध्ये वाढ होत आहे. पुणे महानगरपालिकेने जल उपलब्धतेच्या चिंतेत प्रत्येक गुरुवारी साप्ताहिक जल कटौतीची घोषणा केली आहे. याचवेळी, मुंबईत जल कटौती सुरू आहे, जिथे बृहन्मुंबई महानगरपालिका नागरिकांना जल संवर्धनाची विनंती करत आहे कारण शहराला मागणी आणि पुरवठा यामध्ये अंतराचा सामना करावा लागतो.

आरोग्य संकट डेंगूच्या प्रकरणांमध्ये वाढीने वाढत आहे, जिथे पुण्यात महानगरपालिकेने जानेवारी ते सप्टेंबर 2026 दरम्यान 2,391 प्रकरणांची नोंद केली आहे, ज्यामध्ये सप्टेंबरमध्ये एकटा 40% संक्रमण नोंदवले गेले आहे. वेक्टर जनित रोगांच्या वाढीमुळे आरोग्य अधिकाऱ्यांना मच्छर नियंत्रण आणि प्रतिबंधात्मक उपाय वाढवण्यास प्रवृत्त केले आहे.

आगामी काळात, महाराष्ट्रातील परिस्थिती नाजूक राहील. उष्णतेची लाट सुरू राहण्याची अपेक्षा असून जल संवर्धन उपायांमुळे नागरिकांना सततच्या आव्हानांसाठी तयार राहण्याचा सल्ला दिला जात आहे. कृषी संकट आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या चिंतेवर सरकारची प्रतिक्रिया येणाऱ्या आठवड्यात महत्त्वाची ठरेल.