हिंगोली जिल्यात 24 तासांत तिसरा भूकंप

रविवारी दुपारी, महाराष्ट्रातील हिंगोली जिल्यात 2.5 तीव्रतेचा भूकंप 1:31 वाजता नोंदवला गेला. हा घटक 24 तासांच्या आत जिल्यातील तिसरा भूकंप होता, ज्यामुळे स्थानिक रहिवाशांमध्ये चिंता निर्माण झाली. याचे केंद्र आंधा नागनाथ तहसीलमधील सिद्धेश्वर आणि दुधाला गावांदरम्यान स्थित होते, असे उप-विभागीय अधिकारी विकास माने यांनी सांगितले. सौम्यपणे, कोणतीही जीवित हानी किंवा मालमत्तेचे नुकसान झालेले नाही, परंतु अधिकारी परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत आणि रहिवाशांना सतर्क राहण्याचा सल्ला देत आहेत.

अलीकडील भूकंपीय क्रियाकलाप शनिवारी सकाळी दोन आधीच्या भूकंपांनंतर आले, ज्यात एक 3.3 तीव्रतेचा भूकंप होता, जो सकाळी 7:46 वाजता गढाला गावातून सुरू झाला. यानंतर दोन तासांनी 4.5 तीव्रतेचा एक अधिक मजबूत झटका आला, जो जिल्ह्यातील विविध भागांमध्ये अनुभवला गेला. ऐतिहासिक डेटा दर्शवितो की हिंगोलीने गेल्या सहा वर्षांत अंतराळावर भूकंपीय घटनांचा अनुभव घेतला आहे, ज्यात 2023 च्या जुलैमध्ये 4.6 आणि 3.5 तीव्रतेचे महत्त्वाचे झटके समाविष्ट आहेत, ज्यामुळे काही घरांना संरचनात्मक नुकसान झाले.

विशेषज्ञ महाराष्ट्रातील भूकंपीय क्षेत्र 3 मधील इमारतींच्या तयारीबद्दल चिंता व्यक्त करत आहेत. आयआयटी बॉम्बेचे प्राध्यापक दीपंकर चौधरी यांनी गैर-इंजिनियर्ड संरचनांच्या संवेदनशीलतेवर प्रकाश टाकला, जसे की झोपड्या आणि अनधिकृत इमारती, ज्यांना मध्यम भूकंपांपासून धोका असतो. त्यांनी नमूद केले की IS 1893 कोडचे पालन करणाऱ्या इंजिनियर्ड इमारती मध्यम झटके सहन करू शकतात, परंतु क्षेत्रातील अनेक संरचनांमध्ये अशी सुरक्षा नाही, ज्यामुळे त्या भूकंपाच्या वेळी नुकसान होण्यास संवेदनशील होतात.

या झटके तात्काळ सुरक्षेच्या चिंतेच्या पलीकडे आहेत. हिंगोलीमधील चालू भूकंपीय क्रियाकलाप, तसेच नासिक आणि पालघरमधील मागील भूकंपांनी या क्षेत्रातील इमारतींच्या संरचनात्मक अखंडतेबद्दल महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित केले आहेत. बृहन्मुंबई नगर निगमाने नवीन बांधकामासाठी भू-तांत्रिक चाचणी अनिवार्य केली आहे, जेणेकरून भूकंपीय बलांना सहन करण्यासाठी नीव डिझाइन केले जाईल. हा उपाय भूकंप-प्रवण क्षेत्रांमध्ये संरचनांची एकूण सुरक्षा वाढवण्यासाठी आहे.

आगामी काळात, रहिवाश्यांना आणि अधिकाऱ्यांना भूकंपाच्या तयारीवर लक्ष केंद्रित करण्याची आवश्यकता आहे. घर खरेदी करणाऱ्यांनी संपत्त्यांच्या खरेदीवेळी भूकंपीय कोडच्या अनुपालनाबद्दल विचारणा करणे आवश्यक आहे. भूकंपीय क्रियाकलाप जोखत असताना, जमीन स्थिती समजून घेणे आणि योग्य संरचनात्मक डिझाइन सुनिश्चित करणे हे महाराष्ट्रातील भविष्यातील भूकंपाच्या प्रभावाला कमी करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असेल.