NEERI ने 60% कमी असलेल्या फटाक्यांचा विकास केला

CSIR-राष्ट्रीय पर्यावरण अभियांत्रिकी संशोधन संस्थान (NEERI) वायू आणि ध्वनी प्रदूषणावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी 60% पर्यंत उत्सर्जन कमी करणारे फटाके विकसित करत आहे. हे उपक्रम पारंपरिक फटाक्यांच्या पर्यावरणीय प्रभावाबद्दल वाढत्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर घेतले जात आहेत.

NEERI ने पूर्वीच्या फॉर्म्युलांमुळे 25-30% उत्सर्जन कमी करण्यात यश मिळवले होते. आता, NEERI च्या राष्ट्रीय हरित फटाक्यांच्या केंद्राचे समन्वयक जोशुआ कृपादम यांच्या मते, नवीन फॉर्म्युलांमुळे 45-60% उत्सर्जन कमी होऊ शकते. तथापि, कृपादम यांनी स्पष्ट केले की 'ग्रीन फटाके' म्हणजे पूर्णपणे प्रदूषणमुक्त नाहीत, तर हे पारंपरिक फटाक्यांच्या तुलनेत कमी हानिकारक आहेत.

याशिवाय, NEERI संयुक्त फटाक्यांच्या नियमनावर लक्ष केंद्रित करत आहे, ज्यांना 'लाडिस' म्हणून ओळखले जाते, जे बाजाराचा 20-30% हिस्सा घेतात. हे फटाके पारंपरिकपणे हाताने बनवले जातात आणि अनेक कारीगरांनी गेल्या काही वर्षांत नोकऱ्या गमावल्या आहेत. NEERI चा उद्देश या फटाक्यांच्या उत्पादनास परवानगी देऊन रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे आहे.

NEERI चा संशोधन फटाक्यांच्या आवाजाच्या प्रदूषणाच्या समस्येवरही लक्ष केंद्रित करतो. उदाहरणार्थ, 1,000 फटाक्यांच्या गारलंडमुळे 130-140 डेसिबल आवाज निर्माण होतो, जो कायदेशीर मर्यादा 125 डेसिबलच्या वर आहे. या संशोधनामुळे हे सुनिश्चित करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे की सणांचा आनंद सार्वजनिक आरोग्य आणि सुरक्षिततेच्या किमतीवर येत नाही.

आगामी काळात, NEERI च्या प्रयत्नांमुळे फटाक्यांच्या तंत्रज्ञानात आणखी नवकल्पना येऊ शकतात, ज्यामुळे सांस्कृतिक परंपरा आणि पर्यावरणीय जबाबदारी यांच्यात संतुलन साधता येईल. सणांचा काळ जवळ येत असताना, हे विकास देशभरात फटाक्यांच्या वापरावर आणि त्याबद्दलच्या धारणा बदलू शकतात.