नागपूर महानगरपालिकेने ‘डायल फॉर ट्री’ उपक्रमाचा प्रस्ताव दिला

नागपूर महानगरपालिका (NMC) शहराच्या हिरव्या आवरणाला वर्धिष्णू करण्यासाठी सक्रियपणे उपक्रमांवर विचार करत आहे. यामध्ये 'डायल फॉर ट्री' हेल्पलाइनचा प्रस्ताव आहे, जो रहिवाशांना वृक्षारोपणासाठी रोपांची मागणी करण्याची परवानगी देईल. हा उपक्रम नागरिकांना वृक्षारोपणाच्या प्रयत्नांमध्ये सामील करण्यासाठी आणि समुदायामध्ये पर्यावरणीय जबाबदारी वाढवण्यासाठी एक व्यापक धोरणाचा भाग आहे.

राष्ट्रीय पर्यावरण अभियांत्रिकी संशोधन संस्थेने (NEERI) NMC ला अनेक शिफारसी दिल्या आहेत, ज्यामध्ये वृक्ष विविधता वाढवण्याची आवश्यकता अधोरेखित केली आहे. यामध्ये स्थानिक हवामानासाठी योग्य आणि भविष्याच्या पर्यावरणीय बदलांना तोंड देण्यास सक्षम मूल प्रजातींना प्राधान्य देण्याचा समावेश आहे. NEERI ने दक्षिण नागपूरमध्ये अशा क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करण्याची शिफारस केली आहे जिथे वृक्ष विविधतेची कमतरता आहे, जेणेकरून रहिवाशांना त्यांच्या घरांपासून 300 मीटरच्या आत हिरव्या क्षेत्रांपर्यंत प्रवेश मिळू शकेल.

वृक्ष विविधता वाढवण्यासोबतच, NEERI ने विविध क्षेत्रांमध्ये आणि वॉर्डांमध्ये विद्यमान वृक्षारोपणाची पुनरावलोकन करण्याचे आवाहन केले आहे. या पुनरावलोकनाचा उद्देश अशा क्षेत्रांची ओळख करणे आहे जिथे हिरवळ कमी आहे आणि वृक्षारोपण आणि देखभाल यासाठी विशिष्ट बजेट आवंटित करणे आहे. शहरी नियोजनात 3-30-300 तत्त्व समाविष्ट करण्याची शिफारस केली गेली आहे, जे प्रत्येक घरातून तीन वृक्षांची दृश्यता, शेजारील क्षेत्रांमध्ये 30% वृक्ष छतरी कव्हर आणि 300 मीटरच्या आत हिरव्या क्षेत्रांमध्ये प्रवेश यांचे समर्थन करते.

या शिफारसींमध्ये या उपक्रमांमध्ये सामुदायिक सहभागाचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे. उंच इमारतींमध्ये छताच्या बागा आणि उर्ध्वाधर हरियालीला प्रोत्साहन देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे, जो शहरी हिरवळीत महत्त्वपूर्ण योगदान देऊ शकतो. उप नगर आयुक्त गणेश राठोड यांनी सांगितले की, हिरव्या इमारतींना मान्यता देणे टिकाऊ बांधकाम पद्धतींना प्रोत्साहित करू शकते, ज्यामुळे विकासकांना पर्यावरणास अनुकूल उपाय स्वीकारण्यासाठी प्रोत्साहन मिळेल.

पर्यावरणतज्ज्ञ, ज्यामध्ये स्वच्छ भारतचे राजदूत कौस्तव चटर्जी यांचा समावेश आहे, NMC च्या हितधारकांच्या सूचनांची मागणी करण्याच्या उपक्रमाचे स्वागत केले आहे. तथापि, ते पुढील बैठकींमध्ये नियमित संवाद, जबाबदारी आणि विशिष्ट प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित करण्याचे महत्त्व अधोरेखित करतात. अंतिम उद्दिष्ट म्हणजे या विचारांना कार्यान्वित सुधारांमध्ये बदलणे, जे नागपूरच्या पर्यावरणाला फायदा करतील आणि त्याच्या रहिवाशांच्या जीवनाच्या गुणवत्तेला वाढवतील.