WHO चे नवीन मार्गदर्शक तत्त्व: स्मृती आरोग्य सुधारणे

जुलै 2023 मध्ये, जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) डिमेंशिया आणि संज्ञानात्मक कमीशी संबंधित जोखमी कमी करण्यासाठी अद्ययावत मार्गदर्शक तत्त्वे प्रकाशित केली. या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये सक्रिय जीवनशैली राखणे आणि तंबाकूचा वापर थांबवण्यावर जोर देण्यात आला आहे.

WHO च्या शिफारसींमध्ये दोन मुख्य क्षेत्रांचा समावेश आहे. पहिले म्हणजे, शारीरिक क्रियाकलापात भाग घेणे अत्यावश्यक आहे. अहवालात म्हटले आहे की व्यायाम केवळ शारीरिक आरोग्यासाठीच नाही तर मस्तिष्काच्या कार्यावरही महत्त्वपूर्ण सकारात्मक प्रभाव टाकतो. यामुळे न्यूरोप्लास्टिसिटी आणि न्यूरोट्रॉफिक घटकांच्या उत्पादनात सुधारणा होते, जे मस्तिष्काच्या आरोग्यासाठी आवश्यक आहे. नियमित व्यायामामुळे हृदयाचे आरोग्य आणि प्रतिकारशक्तीमध्येही सुधारणा होते.

दुसरी महत्त्वाची शिफारस म्हणजे तंबाकूचे सेवन थांबवणे. कोरिया मध्ये सुमारे 800,000 प्रौढांवर केलेल्या एका विस्तृत अभ्यासाने दर्शविले आहे की धूम्रपान थांबविल्याने डिमेंशिया होण्याचा धोका कमी होतो. याव्यतिरिक्त, जपानमधील संशोधनाने दर्शविले आहे की 65 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाचे लोक, जे तीन वर्षे किंवा त्याहून अधिक काळ धूम्रपान थांबवतात, त्यांचा डिमेंशिया होण्याचा धोका कधीही धूम्रपान न केलेल्या व्यक्तींच्या स्तरावर येतो.

शारीरिक आरोग्याबरोबरच, लक्ष आणि तर्क यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये संज्ञानात्मक प्रशिक्षणाचे व्यायाम देखील स्मृती सुधारण्यासाठी फायदेशीर आहेत. हे व्यायाम विविध ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म आणि मोबाइल अनुप्रयोगांद्वारे सहज उपलब्ध आहेत. WHO हे देखील सांगते की सामाजिक क्रियाकलाप, संतुलित आहार आणि मद्यपान कमी करणे संज्ञानात्मक आरोग्यासाठी सकारात्मक योगदान करतात. तथापि, विटामिन सप्लिमेंट्सच्या वापराविरुद्ध चेतावणी दिली आहे, असे सांगून की संभाव्य हान्या कोणत्याही फायद्यांपेक्षा जास्त असू शकतात.

ताण व्यवस्थापन हा स्मृतीवर प्रभाव टाकणारा आणखी एक महत्त्वाचा घटक आहे. WHO सूचवितो की ध्यान, नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप यांसारख्या पद्धतींमुळे ताण कमी करणे संज्ञानात्मक कार्यामध्ये सुधारणा करू शकते. अखेरीस, एक आरोग्यदायी स्मृती राखणे हा जीवनशैलीच्या निवडींवर आणि कल्याणावर आधारित एक समग्र दृष्टिकोन आहे.