अध्ययनात मेनोपॉजचा अंतिम पीरियडच्या वेळी 'शारीरिक चट्टान'शी संबंध

एक महत्त्वपूर्ण अध्ययनात असे दिसून आले आहे की मेनोपॉज एक क्रमिक प्रक्रिया नाही, जशी सामान्यतः मानली जाते, तर ती अंतिम मासिक धर्माच्या वेळी 'शारीरिक चट्टान' म्हणून ओळखली जाणारी एक महत्त्वाची आरोग्य बदल आहे. वाइजमैन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्सच्या संशोधकांनी हे अध्ययन केले, ज्यामध्ये अमेरिका आणि इजरायलमधील एक मिलियनपेक्षा जास्त महिलांचे 300 मिलियन प्रयोगशाळेतील चाचणी परिणामांचा अभ्यास केला, ज्यामुळे हार्मोन स्तर आणि प्रजनन क्षमतांमध्ये अपेक्षित असलेल्या बदलांव्यतिरिक्त अचानक आरोग्य बदलांचे निदान झाले.

नेचर मेडिसिन या जर्नलमध्ये प्रकाशित केलेल्या निष्कर्षांमध्ये असे दर्शविले आहे की या अचानक आरोग्य बदलांचे प्रमाण 90 प्रकारच्या प्रयोगशाळा चाचण्यांपैकी 52 मध्ये स्पष्ट झाले, ज्यामध्ये हाडांचे आरोग्य, यकृत आणि मूत्रपिंड कार्य आणि कोलेस्ट्रॉल स्तर यांचा समावेश आहे. विशेष म्हणजे, मेनोपॉज हार्मोन थेरपी घेतलेल्या महिलांमध्ये बदल कमी स्पष्ट होते, ज्यामुळे असे दिसून येते की या उपचारांमुळे मेनोपॉजशी संबंधित काही शारीरिक परिणाम कमी होऊ शकतात.

अध्ययनात हे देखील आढळले की अचानक आरोग्य बदल हार्मोन स्तरांमध्ये वाढत्या बदलांनंतर आले, जे मेनोपॉजच्या एक दशकापेक्षा अधिक आधी सुरू झाले—जे पूर्वीच्या समजुतींपेक्षा अनेक वर्षे लवकर होते. विशेष म्हणजे, समान वयाच्या पुरुषांमध्ये असे अचानक बदल दिसून आले नाहीत, ज्यामुळे महिलांच्या मेनोपॉजच्या जवळ येताना एक अद्वितीय शारीरिक प्रतिक्रिया दर्शविली जाते. लेखकांनी हे स्पष्ट केले की या संशोधनाने अंतिम मासिक धर्माच्या वेळी अनेक शारीरिक प्रणालींवर 'चरणबद्ध शारीरिक चट्टान'चा खुलासा केला आहे.

या निष्कर्षांचे परिणाम महत्त्वाचे आहेत, कारण अध्ययनात आढळलेल्या अनेक अचानक बदलांचा संबंध रोगाच्या वाढत्या जोखमीशी आहे. याचा अर्थ असा आहे की महिलांनी मेनोपॉजच्या अनेक वर्षांपूर्वी, जसे की आहार सुधारणा आणि व्यायाम, आरोग्याच्या निवारक उपायांचा अवलंब करावा. अध्ययनाचे लेखक उरी अलोन म्हणाले, "आमच्या अध्ययनाने मेनोपॉजच्या जवळपास एक दशक आधी संभाव्य निवारक देखभाल करण्याची खिडकी वाढवली आहे," आणि यासह त्यांनी सांगितले की त्यांच्या पद्धतीचा उपयोग इतर जीवनातील बदल, जसे की यौवन आणि गर्भधारणेचा अभ्यास करण्यासाठी केला जाऊ शकतो.

या संशोधनासाठी, टीमने दोन मोठ्या डेटासेटचा वापर केला: अमेरिका राष्ट्रीय आरोग्य आणि पोषण परीक्षा सर्वेक्षण, जो दोन दशकांहून अधिक काळ चालला, आणि इजरायलच्या क्लालित आरोग्य विमा कंपनीने सुमारे 20 वर्षांमध्ये गोळा केलेले वैद्यकीय रेकॉर्ड. संशोधकांनी म्हटले की, असे मोठे डेटासेट मेनोपॉजच्या अध्ययनात सहसा वापरले जात नाहीत कारण त्यामध्ये सामान्यतः महिलांच्या अंतिम मासिक धर्माच्या वयाबद्दल माहितीची कमतरता असते. या मर्यादेवर मात करण्यासाठी, त्यांनी एक गणनात्मक पद्धत विकसित केली, जी त्यांनी खगोलशास्त्रातून प्रेरित असल्याचे सांगितले. जसे खगोलज्ञ दूरबीनामुळे होणाऱ्या विकृतींना गणिताने सुधारून चित्र स्पष्ट करतात, तसाच हा नवीन पद्धत महिलांच्या मेनोपॉजच्या वयातील भिन्नतेमुळे होणाऱ्या वैद्यकीय डेटामधील 'धुंद' काढून टाकतो.