1 ते 10 वर्षांच्या मुलांमध्ये मधुमेहाचा वाढता धोका

मधुमेह आता मुलांना देखील प्रभावित करत आहे, ज्यामुळे तो फक्त प्रौढांची आजार आहे, ही धारणा आव्हानित होते.

A
Aapla Nagpur Desk
17 Nov 2026, 12:42 PM IST · 2 मिनिट वाचन
Source: The Hitavada
1 ते 10 वर्षांच्या मुलांमध्ये मधुमेहाचा वाढता धोका
महत्त्वाचे मुद्दे
1

बच्चांमध्ये टाइप 1 आणि टाइप 2 मधुमेहाची निदान होत आहे.

2

जीवनशैलीचे घटक, जसे की स्क्रीन टाइम आणि अस्वास्थ्यकर आहार, मुलांमध्ये मधुमेहाच्या वाढत्या घटनांमध्ये योगदान देत आहेत.

3

लवकर निदान आणि जीवनशैलीत बदल हे मधुमेह व्यवस्थापनासाठी महत्त्वाचे आहेत.

मधुमेह आता एक ते दहा वर्षांच्या मुलांमध्ये एक महत्त्वाची आरोग्य समस्या बनत आहे, ज्यामुळे तो मुख्यतः प्रौढांचा आजार आहे, ही धारणा आव्हानित होते. हा बदल माता-पित्यांच्या जागरूकतेची आवश्यकता दर्शवतो, ज्यामुळे लवकर निदान आणि वेळेवर वैद्यकीय हस्तक्षेप आवश्यक आहे.

डॉ. जयेश तिमाने, वरिष्ठ चिकित्सक आणि इंटेंसिविस्ट, यांनी सांगितले की मुलांमध्ये मधुमेहाचे दोन प्रमुख प्रकार आहेत. टाइप 1 मधुमेह सामान्यतः बालपणात निदान केला जातो आणि तो तेव्हा होतो जेव्हा शरीराची प्रतिरक्षा प्रणाली अग्न्याशयातील इंसुलिन तयार करणाऱ्या पेशींवर हल्ला करते, ज्यामुळे शरीरात पुरेसे इंसुलिन तयार होत नाही. दुसरीकडे, टाइप 2 मधुमेह तेव्हा होतो जेव्हा शरीर इंसुलिनच्या प्रति प्रतिरोधक बनते किंवा त्याचे पुरेसे उत्पादन करत नाही, आणि जरी हा लहान मुलांमध्ये कमी सामान्य आहे, तो विशेषतः मोटापे आणि निष्क्रिय जीवनशैलीच्या संदर्भात विकसित होऊ शकतो.

आजच्या मुलांसमोर असलेल्या जीवनशैलीच्या पर्यायांमुळे चिंता वाढली आहे. डॉ. तिमाने यांनी सांगितले की लहान मुलांना मोबाइल उपकरणांचा वाढता वापर दीर्घकाळ स्क्रीन टाइमचा कारण बनत आहे, ज्यामुळे शारीरिक क्रियाकलापांचे संधी कमी होत आहेत. याशिवाय, फास्ट फूड, मिठाई, आणि गोड पेयांचा वारंवार वापर अस्वास्थ्यकर खाण्याच्या सवयींना प्रोत्साहन देतो, ज्यामुळे वजन वाढते आणि टाइप 2 मधुमेहाचा धोका वाढतो. त्यांनी म्हटले की चिंता फक्त सध्याच्या आहाराच्या पर्यायांमध्ये नाही, तर त्या जीवनशैलीच्या सवयींमध्ये आहे ज्या मुलं शाळेत जाण्यापूर्वीच विकसित करत आहेत.

मधुमेहाचे लक्षणे ओळखणे लवकर हस्तक्षेपासाठी महत्त्वाचे आहे. अत्यधिक तहान, वारंवार मूळव्याध, वाढलेली भूक, अनपेक्षित वजन कमी होणे, थकवा, आणि आधीच टॉयलेट-ट्रेंड असलेल्या मुलांमध्ये बिछाना गीला करणे यासारख्या लक्षणांना माता-पिता दुर्लक्ष करू नये. डॉ. तिमाने यांनी जोर दिला की मधुमेह मुलं आणि किशोरांना गंभीरपणे प्रभावित करू शकतो, ज्यामध्ये जीवनशैलीचे घटक जसे की निष्क्रियता, प्रक्रियायुक्त अन्न, आणि आनुवंशिक प्रभाव महत्त्वाची भूमिका निभावतात.

लवकर सुरू होणाऱ्या मधुमेहाचे दीर्घकालीन परिणाम गंभीर असू शकतात, हृदय, मूळव्याध, आणि डोळे यांसारख्या महत्त्वाच्या अंगांवर परिणाम होऊ शकतात. जरी टाइप 1 मधुमेह सध्या जीवनशैलीत बदल करून रोखता येत नाही, तरी डॉ. तिमाने यांनी सांगितले की आरोग्यदायी आहार आणि सक्रिय जीवनशैली स्वीकारल्यास टाइप 2 मधुमेहाचा धोका कमी होऊ शकतो. त्यांनी संतुलित पोषण, नियमित शारीरिक क्रियाकलाप, पुरेशी झोप, आणि धोका असलेल्या मुलांची वेळेत स्क्रीनिंग सुनिश्चित करण्याची आवश्यकता सांगितली.

💬या बातमीबद्दल आपले मत काय आहे?आपले मत काय आहे?

पुढे वाचा