भारताने शुक्रवारी बर्ड फ्लूवर स्वदेशी लस लाँच केली
नवीन लस भारतीय पोल्ट्रीमध्ये बर्ड फ्लूच्या विरोधात महत्त्वाची प्रगती दर्शवते.
भारताची पहिली स्वदेशी H5N1 बर्ड फ्लू लस शुक्रवारी लाँच केली जाणार आहे.
2006 पासून भारतात 500 हून अधिक बर्ड फ्लू प्रकरणे झाली आहेत, ज्यामुळे पोल्ट्री आणि शेतकऱ्यांच्या जीवनावर परिणाम झाला आहे.
नवीन लस आर्थिक नुकसान कमी करण्यास आणि सार्वजनिक आरोग्याचे संरक्षण करण्यास मदत करेल.
शुक्रवारी भारताने H5N1 उच्च रोगजनक एवियन इन्फ्लूएंजा (HPAI) विरुद्धची पहिली स्वदेशी लस लाँच केली जाणार आहे, जी पोल्ट्री क्षेत्रात बर्ड फ्लूच्या विरोधात लढाईत एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. या लसीचे समर्पण कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांच्याकडून भोपाल येथील ICAR-राष्ट्रीय उच्च सुरक्षा पशु रोग संस्थान (ICAR-NIHSAD) येथे केले जाईल.
या लसीचा विकास बर्ड फ्लूच्या सततच्या धोक्याच्या प्रतिसादात करण्यात आला आहे, ज्यामुळे गंभीर प्रकोप आणि शेतकऱ्यांसाठी मोठा आर्थिक नुकसान झाला आहे. भारतात 2006 मध्ये पहिल्या प्रकरणानंतर 500 हून अधिक प्रकोप झाले आहेत, ज्यामध्ये मुख्यत्वे H5N1 आणि H5N8 उपप्रकारांचा समावेश आहे. या प्रकोपांनी केवळ पोल्ट्रीच्या मोठ्या प्रमाणात नष्ट होण्यास कारणीभूत ठरले नाही तर व्यापारात अडथळा आणला आणि पोल्ट्री उत्पादनांच्या किंमती वाढवल्या, ज्यामुळे अर्थव्यवस्थेवर परिणाम झाला आहे.
आर्थिक विश्लेषणानुसार, एक मोठा प्रकोप भारताच्या GDP वाढीमध्ये 1.5% कमी करू शकतो, ज्यामध्ये 20% पेक्षा जास्त पोल्ट्री जनसंख्या धोक्यात आहे. ऐतिहासिक डेटा दर्शवतो की 2006 चा प्रकोप एकट्याने 2,200 कोटी ते 3,000 कोटी रुपयांच्या नुकसानाचा कारण बनला. याशिवाय, मणिपूरमधील एक वेगळा प्रकरण राज्याच्या GDP च्या 0.5% नुकसानास कारणीभूत ठरला, जो क्षेत्राची आर्थिक संवेदनशीलता दर्शवतो.
H5N1 चा प्रभाव कृषी क्षेत्रापेक्षा जास्त आहे, जो गंभीर सार्वजनिक आरोग्याच्या धोक्यांना जन्म देतो. जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) 2003 पासून 25 देशांमध्ये 1,003 मानव प्रकरणांची नोंद केली आहे, ज्यात 479 मृत्यूंचा समावेश आहे. जो स्ट्रेन बहुतेक प्रकोपांना कारणीभूत ठरला आहे, तो स्तनधारी प्राण्यांमध्येही आढळला आहे, ज्यामुळे मानवांमध्ये संक्रमणाची चिंता वाढली आहे.
ICAR-NIHSAD च्या लसीचा परिचय पोल्ट्रीच्या सुरक्षेसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, जो आधीच चालू असलेल्या Clade 2.3.2.1a स्ट्रेनच्या विरोधात संरक्षण प्रदान करेल. ही उपक्रम शेतकऱ्यांसाठी आर्थिक नुकसान कमी करण्यास आणि व्हायरसच्या इतर प्राण्यांमध्ये आणि मानवांमध्ये पसरण्यास प्रतिबंध करण्यास मदत करेल, जे पोल्ट्री उद्योग आणि सार्वजनिक आरोग्याचे संरक्षण करण्यासाठी एक महत्त्वाचा पाऊल आहे.




