चूह्यात मानव मस्तिष्क ऊतक वाढवण्याची पहिली यशस्वी घटना
वैज्ञानिकांनी चूह्यात कार्यात्मक मानव मस्तिष्क ऊतक यशस्वीरित्या वाढवले आहे, ज्यामुळे मस्तिष्क विकास आणि विकारांबद्दल नवीन माहिती मिळते.
वैज्ञानिकांनी आनुवंशिकदृष्ट्या सुधारित चूह्यात मानव मस्तिष्क ऊतक वाढवले आहे.
या अभ्यासाने भ्रूण मस्तिष्क विकास आणि न्यूरोडेवलपमेंटल विकारांबद्दल नवीन माहिती दिली आहे.
या संशोधनासोबत नैतिक विचार आणि तांत्रिक मर्यादा आहेत.
वैद्यकीय संशोधनात एक महत्त्वाची उपलब्धी म्हणून वैज्ञानिकांनी जीवित चूह्यात कार्यात्मक मानव मस्तिष्क ऊतक यशस्वीरित्या वाढवले आहे. ही नवीन तंत्रज्ञान संशोधकांना मानव मस्तिष्क विकासाचे निरीक्षण करण्यास आणि गंभीर विकासात्मक विकारांचा अभ्यास करण्यास सक्षम करते. 'नेचर' या जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या निष्कर्षांमध्ये चूह्यांच्या केंद्रीय तंत्रिका तंत्रात मानव मस्तिष्काच्या पेशींचे यशस्वी एकत्रीकरण दर्शवले आहे.
स्टॅनफोर्ड विद्यापीठातील सर्जियु पास्का यांच्या नेतृत्वाखालील संशोधन टीमने मानव पेशींसाठी अनुकूल वातावरण तयार करण्यासाठी जवळजवळ संपूर्ण मस्तिष्क प्रांतस्था नसलेल्या आनुवंशिकदृष्ट्या सुधारित चूह्यांचा वापर केला. साध्या त्वचेच्या नमुन्यांपासून पुनः प्रोग्राम केलेल्या स्टेम पेशींचा वापर करून, वैज्ञानिकांनी मानव कॉर्टिकल ऊतक तयार केला. प्रत्यारोपणानंतर, या मानव पेशी जटिल विद्युत नेटवर्क विकसित करायला लागल्या, ज्यामुळे मेज़बानाच्या मस्तिष्क आणि रीढ़च्या हाडांशी कार्यात्मक पथ तयार झाले.
पास्का यांनी सांगितले की, या हायब्रिड मॉडेल्स मानव मस्तिष्काच्या सर्किटरीत रोगाशी संबंधित बदलांचा अभ्यास करण्याची अनोखी संधी प्रदान करतात. हे संशोधन न्यूरोडेवलपमेंटल विकारांची समज वाढवू शकते आणि संभाव्य हस्तक्षेपांची चाचणी करण्यास मदत करू शकते. टीमने नियंत्रित चाचण्या घेतल्या, ज्यामध्ये इंजिनिअर केलेले चूहे कमी ऑक्सिजनच्या स्थितीत ठेवले, जे गर्भावस्था किंवा प्रसवाच्या दरम्यान होऊ शकणाऱ्या परिस्थितींचे अनुकरण करते.
ज्यावेळी नियंत्रण गटातील चूहे कमी प्रभावित झाले, मानव मस्तिष्क ग्राफ्ट असलेल्या चूह्यात स्पष्ट शारीरिक हानी दिसून आली, जसे संतुलन राखण्यात अडचण आणि असामान्य चालणे. हा जीवित मॉडेल केवळ ऑक्सिजनच्या कमतरतेच्या प्रभावाचा अभ्यास करण्यात मदत करत नाही, तर गंभीर ऑटिझम, स्किजोफ्रेनिया आणि मिर्गी यांसारख्या जटिल न्यूरोलॉजिकल स्थितींचा विकास करण्यासही मदत करू शकतो.
उत्साहजनक परिणाम असूनही, वैज्ञानिक आणि नैतिकतावादींनी या अध्ययनाच्या नैतिक मुद्दे आणि तांत्रिक मर्यादांबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. ग्राफ्ट केलेल्या मानव पेशी चूह्यांच्या मस्तिष्क ऊतकांशी जोडल्या जातात, मानव सर्किटरीशी नाही, ज्यामुळे निष्कर्ष मानव उपचारांमध्ये अनुवादित करणे कठीण होऊ शकते. ऑस्ट्रेलियाच्या फ्लिंडर्स विद्यापीठातील सेड्रिक बार्डी यांनी या बाबतीत सांगितले की, प्रांतस्था नसलेला चूहा तयार करणे एक महत्त्वाचा हस्तक्षेप आहे, जो परिणामांची प्रासंगिकता कमी करू शकतो. संशोधन प्रोटोकॉलवर व्यापक नैतिक पुनरावलोकन झाले आहे, ज्यामध्ये पास्का यांनी सांगितले की, या उपायांचा अन्वेषण न करणे देखील एक नैतिक मुद्दा आहे, कारण जगभरात लाखो लोक असाध्य मस्तिष्क स्थितींनी ग्रस्त आहेत.
