विशेषज्ञांचा वृद्ध जनसंख्येच्या संदर्भात डिमेंशिया ओळखण्यावर जोर
भारतातील वृद्ध जनसंख्या वाढत असल्याने, तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की सतत स्मृती समस्या वयोमानानुसार सामान्य नाहीत.
सतत स्मृती हानी आणि वर्तनातील बदल डिमेंशिया दर्शवू शकतात.
प्रारंभिक ओळख महत्त्वाची आहे, त्यामुळे योग्य काळजी घेता येईल.
संज्ञानात्मक बदलांबद्दलचा कलंक निदान आणि मदतीस अडथळा आणू शकतो.
भारतामध्ये वृद्ध जनसंख्येच्या वाढत्या संख्येच्या पार्श्वभूमीवर, आरोग्य तज्ज्ञांनी कुटुंबांना सांगितले आहे की सतत स्मृती हानी आणि वर्तनातील बदल हे वयोमानानुसार सामान्य लक्षणे नाहीत, तर डिमेंशिया दर्शवणारे संकेत आहेत. एकाच प्रश्नाचे वारंवार विचारणे, महत्त्वाच्या संभाषणांना विसरणे, किंवा परिचित कार्यांमध्ये अडचण येणे यासारखे लक्षणे तात्काळ वैद्यकीय मूल्यांकनाची आवश्यकता दर्शवतात.
गेरियाट्रिक वैद्यकीय सल्लागार डॉ. हरजीत सिंग भट्टी यांनी वृद्ध व्यक्तींच्या स्मृती आणि दैनंदिन कार्यांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदलांचे निरीक्षण करण्याचे महत्त्व सांगितले. त्यांनी सांगितले की, कधी कधी विसरणे सामान्य असले तरी, सतत स्मृती समस्यांमुळे चिंता निर्माण होऊ शकते. स्मृती समस्यांसोबतच, आर्थिक व्यवस्थापनातील अडचणी, भाषेच्या समस्या आणि असामान्य वर्तन देखील गंभीरपणे घेतले पाहिजे.
आरएमएल रुग्णालयातील सहायक प्राध्यापक डॉ. शेली दत्ता यांनी कुटुंबांनी संज्ञानात्मक घटकांचे नमुने पाहणे आवश्यक असल्याचे सांगितले. त्यांनी सांगितले की, जर एखादा व्यक्ती जो पूर्वीच्या काळात दैनंदिन जबाबदाऱ्या सांभाळत होता, अचानक त्या कार्यांमध्ये अडचणीत येत असेल, तर वैद्यकीय सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे. दत्ता यांनी सांगितले की, सामाजिक कलंकामुळे निदानात विलंब होऊ शकतो, ज्यामुळे देखभाल करणे अधिक कठीण होते.
दिल्लीच्या एम्समध्ये गेरियाट्रिक वैद्यकाचे प्रमुख डॉ. अविनाश चक्रवर्ती यांनी सांगितले की, डिमेंशिया मूल्यांकनासाठी व्यापक नैदानिक मूल्यांकनाची आवश्यकता आहे. यामध्ये विस्तृत वैद्यकीय इतिहास गोळा करणे आणि न्यूरोलॉजिकल परीक्षण करणे समाविष्ट आहे. त्यांनी सांगितले की, मान्यताप्राप्त स्क्रीनिंग साधनांचा वापर संज्ञानात्मक हानी ओळखण्यात मदत करू शकतो, आणि इतर उपचारयोग्य स्थितींचा विचार करण्यासाठी पुढील तपासणी आवश्यक असू शकते.
डिमेंशिया विविध स्थितींना समाविष्ट करते ज्या संज्ञानात्मक क्षमतांना प्रभावित करतात, त्यामुळे प्रारंभिक ओळख महत्त्वाची आहे. वैद्यकीय तंत्रज्ञान आणि उपचारांमध्ये प्रगतीमुळे वेळेवर निदान अधिक महत्त्वाचे झाले आहे. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, प्रत्येक विसरलेले नाव डिमेंशिया दर्शवित नाही, परंतु सतत स्मृती हानी ओळखणे कुटुंबांसाठी आणि देखभाल करणाऱ्यांसाठी अधिक चांगली काळजी आणि समर्थन मिळविण्यात मदत करू शकते.
