डॉक्टरांनी मुलांमधील मधुमेहाबद्दल 5 मिथकांचा खंडन केला
एक बाल वैद्यकीय तज्ञ मुलांमधील मधुमेहाबद्दल सामान्य भ्रांत्या स्पष्ट करतात, योग्य समज महत्त्वाची आहे.
टाइप 1 मधुमेह साखरेच्या सेवनामुळे होत नाही, तर प्रतिरक्षा प्रणालीच्या समस्यांमुळे होतो.
केवळ अधिक वजनाचे मुलेच मधुमेह विकसित करतात असे नाही.
कुटुंबातील इतिहास हा निश्चित संकेतक नाही; अनेक टाइप 1 मधुमेह रुग्णांचा कुटुंबातील इतिहास नसतो.
पुण्यातील सूर्या मदर आणि चाइल्ड सुपर स्पेशियलिटी हॉस्पिटलच्या बाल वैद्यकीय तज्ञ डॉ. सजीली मेहता यांनी मुलांमधील मधुमेहाबद्दलच्या सामान्य भ्रांत्या स्पष्ट केल्या. त्यांनी सांगितले की, जरी खराब आहार आणि कुटुंबातील इतिहास हे मधुमेहाशी संबंधित असले तरी, हे टाइप 1 मधुमेहाचे पूर्ण स्पष्टीकरण करत नाही, जे प्रतिरक्षा प्रणालीच्या विकारामुळे होते, जीवनशैलीमुळे नाही.
डॉ. मेहता यांनी सांगितले की, साखरेचे जास्त सेवन मधुमेहाचे कारण असल्याचा विश्वास चुकीचा आहे. टाइप 1 मधुमेह तेव्हा विकसित होतो जेव्हा प्रतिरक्षा प्रणाली अग्न्याशयातील इंसुलिन तयार करणाऱ्या पेशींवर हल्ला करते. याउलट, टाइप 2 मधुमेह अनेक घटकांमुळे प्रभावित होतो, जसे की मोटापा, आनुवंशिकता आणि शारीरिक क्रियाकलापाची कमतरता, त्यामुळे माता-पिता यामध्ये भेद समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
एक आणखी सामान्य मिथक म्हणजे फक्त अधिक वजनाच्या मुलांना मधुमेह होतो. डॉ. मेहता यांनी स्पष्ट केले की, टाइप 1 मधुमेह असलेल्या मुलांचा कोणताही शरीर प्रकार असू शकतो, ज्यामध्ये दुबले आणि सक्रिय मुलेही समाविष्ट आहेत. टाइप 2 मधुमेहही बालपणात, विशेषतः किशोरवयीन मुलांमध्ये विकसित होऊ शकतो, हे दर्शविते की फक्त दिसण्यावरून मुलांच्या मधुमेहाच्या जोखमीचे मूल्यांकन करणे शक्य नाही.
डॉ. मेहता यांनी कुटुंबातील मधुमेहाच्या इतिहासाबद्दलही स्पष्ट केले. जरी कुटुंबातील इतिहास जोखमीला वाढवू शकतो, तरीही त्यांनी सांगितले की, टाइप 1 मधुमेहाचे निदान झालेल्या 90% लोकांचे या स्थितीचा कोणताही ज्ञात कुटुंबातील सदस्य नसतो. हे माता-पिता यांना त्यांच्या कुटुंबाच्या वैद्यकीय इतिहासाची पर्वा न करता लक्षणांवर लक्ष देणे आवश्यक आहे हे दर्शवते.
मधुमेहाचे लक्षणे सामान्यतः गंभीर आणि स्पष्ट समजली जातात. डॉ. मेहता यांनी सांगितले की, प्रारंभिक लक्षणांमध्ये वारंवार मूळ, अत्यधिक पाण्याची गरज, थकवा आणि अनियोजित वजन कमी होणे यांचा समावेश होतो. टाइप 1 मधुमेहाच्या बाबतीत, लक्षणे जलद वाढू शकतात, ज्यामुळे गंभीर जटिलता जसे की डायबेटिक कीटोएसिडोसिस होऊ शकते. त्यांनी माता-पिता यांना या लक्षणांबाबत जागरूक राहण्याचा आणि ते दिसल्यास त्वरित वैद्यकीय मदतीसाठी जाण्याचा सल्ला दिला.
शेवटी, डॉ. मेहता यांनी हे मिथक खंडित केले की मधुमेह असलेल्या मुलांना त्यांच्या रक्तातील साखरेचे प्रमाण सामान्य झाल्यावर इंसुलिन थांबवता येईल. त्यांनी जोर दिला की, टाइप 1 मधुमेह असलेल्या मुलांना नियमितपणे इंसुलिनची आवश्यकता असते, भलेही त्यांच्या रक्तातील साखरेचे प्रमाण स्थिर असो. योग्य व्यवस्थापनासह, नियमित तपासणी आणि संतुलित आहारासह, मुले त्यांच्या सहलींप्रमाणे सक्रिय जीवन जगू शकतात. डॉ. मेहता यांनी प्रारंभिक निदान आणि उपचाराच्या महत्त्वावर जोर देत, माता-पिता यांना त्यांच्या मुलांमध्ये चिंताजनक लक्षणे दिसल्यास त्वरित कार्यवाही करण्याचा सल्ला दिला.




