CSIR-CCMB ने DZIP3 प्रोटीनला विषाणू विरोधी अलार्म स्विच म्हणून ओळखले
CSIR-CCMB च्या संशोधकांनी विषाणूंच्या विरोधात इम्यून प्रतिक्रिया सक्रिय करण्यासाठी DZIP3 प्रोटीनची भूमिका शोधली.
DZIP3 प्रोटीन विषाणू RNA चे निरीक्षण करते आणि इम्यून डिफेन्स सक्रिय करते.
हे संशोधन SARS-CoV-2 सह अनेक विषाणूंच्या विरोधात सुरक्षा दर्शवते.
DZIP3 च्या क्रियाकलापांना वाढवण्यासाठी नवीन औषध उमेदवार विकसित केले जात आहेत.
CSIR-केन्द्रीय कोशिका आणि आणविक जीवविज्ञान केंद्र (CSIR-CCMB) कडून विषाणू विरोधी संशोधनात एक महत्त्वाची प्रगती झाली आहे, जिथे वैज्ञानिकांनी DZIP3 नावाच्या प्रोटीनची ओळख केली आहे जी विषाणूंच्या संक्रमणांविरुद्ध एक सेलुलर अलार्म स्विच म्हणून कार्य करते. द EMBO जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या या संशोधनात DZIP3 विषाणूंच्या आनुवंशिक सामग्रीचा शोध घेतो आणि इम्यून प्रतिसाद सक्रिय करतो, ज्यामुळे मानवाच्या पेशींसाठी एक महत्त्वाची संरक्षण यंत्रणा उपलब्ध होते.
या संशोधनाचे नेतृत्व वरिष्ठ प्रमुख वैज्ञानिक संतोष चौहान यांनी केले, ज्यांनी दर्शवले की जेव्हा DZIP3 एका पेशीत विषाणू RNA चा सामना करतो, तेव्हा तो एक संरचनात्मक बदल करतो जो त्याच्या कार्यक्षमता सक्रिय करतो. हा सक्रिय प्रोटीन नंतर माइटोकॉन्ड्रिया, म्हणजे पेशींच्या ऊर्जा उत्पादन करणाऱ्या अंगांमध्ये हलतो, जिथे तो आवश्यक इम्यून प्रोटीनना टॅग आणि सक्रिय करतो. या प्रक्रियेमुळे टाइप-I इंटरफेरॉनचे विमोचन होते, जे मेज़बान पेशीच्या आत विषाणूंच्या प्रजननाला थांबवण्यासाठी महत्त्वाचे असतात.
संशोधनाच्या निष्कर्षांनुसार DZIP3 विविध रोगजनक, जसे की SARS-CoV-2, चिकनगुनिया आणि जपानी एन्सेफलाइटिस विषाणूंच्या विरोधात व्यापक सुरक्षा प्रदान करते. या व्यापक संरक्षण क्षमतामुळे DZIP3 च्या नवीन विषाणू विरोधी धोरणांच्या विकासाची शक्यता वाढते.
सुमारे सात वर्षांपूर्वी, संशोधन गटाने असा अंदाज लावला होता की काही मानव प्रोटीन विषाणूंच्या आनुवंशिक सामग्रीचा शोध घेण्यात आणि इम्यून प्रणालीला संकेत देण्यात द्विगुणित भूमिका बजावू शकतात. या अनुमानावर आधारित, सध्याच्या अध्ययनाने DZIP3 च्या क्रियाकलापांना वाढवण्यासाठी लहान अणू औषध उमेदवारांच्या विकासाचा मार्ग प्रशस्त केला आहे, ज्यामुळे शरीराच्या नैसर्गिक विषाणू विरोधी संरक्षणाला महत्त्वपूर्णपणे बळकटी मिळू शकते.
आगामी काळात, चौहान यांनी स्पष्ट केले की या लहान अणूंनी DZIP3 ला लक्ष्य केल्यास व्यापक स्पेक्ट्रम विषाणू विरोधी उपचारांच्या निर्मितीची शक्यता आहे, जे उभरत्या विषाणू धोक्यांना प्रभावीपणे सामोरे जाऊ शकते. या संशोधनात राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्यांचा समावेश होता, ज्याला जैव तंत्रज्ञान विभागाने वित्तपुरवठा केला, जो विषाणुशास्त्र आणि इम्यूनोलॉजीच्या क्षेत्रात एक आशादायक प्रगती दर्शवतो.
