गर्भाशय ग्रीवा कर्करोग उन्मूलन दिवस: स्क्रीनिंगची महत्त्वता अधोरेखित

गर्भाशय ग्रीवा कर्करोग उन्मूलन दिवसाने भारतातील महिलांच्या आरोग्यासाठी स्क्रीनिंगची महत्त्वता अधोरेखित केली आहे.

A
Aapla Nagpur Desk
17 Nov 2026, 4:57 PM IST · 2 मिनिट वाचन
Source: Indianewsnetwork
गर्भाशय ग्रीवा कर्करोग उन्मूलन दिवस: स्क्रीनिंगची महत्त्वता अधोरेखित
महत्त्वाचे मुद्दे
1

भारतामध्ये 30-49 वर्षे वयाच्या फक्त 1.9% महिलांनी गर्भाशय ग्रीवा कर्करोगाची स्क्रीनिंग केली आहे.

2

गर्भाशय ग्रीवा कर्करोगाची स्क्रीनिंग 25 वर्षांच्या वयापासून सुरू करावी आणि 65 वर्षांपर्यंत चालू ठेवावी.

3

Smart Scope CX सारख्या नवोन्मेषी उपकरणांमुळे ग्रामीण भागात स्क्रीनिंग अधिक सुलभ झाली आहे.

गर्भाशय ग्रीवा कर्करोग उन्मूलन दिवसाने गर्भाशय ग्रीवा कर्करोगाशी संबंधित आव्हानांवर प्रकाश टाकला आहे, विशेषतः भारतात, जिथे एक चिंताजनक तथ्य म्हणजे कर्करोगाने प्रभावित होणाऱ्या प्रत्येक पाच महिलांपैकी एक भारतातील आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, जागरूकता आणि स्क्रीनिंगची आवश्यकता अत्यंत महत्त्वाची आहे, कारण 30 ते 49 वर्षे वयाच्या फक्त 1.9% महिलांनी स्क्रीनिंग केली आहे, असे राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण-5 मध्ये नमूद केले आहे.

तज्ञांचे म्हणणे आहे की अनेक महिलांना फक्त वेदना किंवा असामान्य रक्तस्त्रावासारख्या लक्षणांचा अनुभव घेतल्यावरच वैद्यकीय मदतीसाठी जावे लागते, जे मानव पेपिलोमा विषाणू (HPV) याबद्दलच्या कलंकामुळे होते. दिल्लीतील पीएसआरआय रुग्णालयातील वरिष्ठ सल्लागार रक्तविज्ञानी आणि ऑन्कोलॉजिस्ट डॉ. अमित उपाध्याय यांनी सांगितले की, सामाजिक पूर्वाग्रह अनेक महिलांना स्क्रीनिंग करण्यापासून रोखतात. त्यांनी म्हटले, "अनेक महिलांना निर्णय घेण्यास भीती वाटते किंवा चुकून मानतात की परीक्षण करणे म्हणजे त्यांचा चरित्रावर प्रश्नचिन्ह आहे."

महिलांच्या मनात गर्भाशय ग्रीवा कर्करोगाची स्क्रीनिंग फक्त विवाह किंवा प्रसवानंतर आवश्यक आहे, अशी एक भ्रांती आहे. गुडगावमधील आर्ट ऑफ हीलिंग कॅन्सरच्या ऑन्कोलॉजिस्ट डॉ. मनदीप सिंग मल्होत्रा यांनी सांगितले की, यौन सक्रिय महिलांनी नियमित स्क्रीनिंगसाठी त्यांच्या स्त्रीरोगतज्ज्ञांशी चर्चा करावी. त्यांनी 25 वर्षांच्या वयापासून स्क्रीनिंग सुरू करण्याची आणि 65 वर्षांपर्यंत चालू ठेवण्याची शिफारस केली, हे सांगताना की गर्भाशय ग्रीवा कर्करोग भारतातील महिलांवर मोठा मृत्यू दर आणतो.

या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी नवोन्मेषी उपाय उभे राहत आहेत, जसे की पेरीविंकल टेक्नॉलॉजीजने विकसित केलेले Smart Scope CX. हे उपकरण गावातील नर्स-मिडवाइफना 60 सेकंदांच्या आत गर्भाशय ग्रीवा कर्करोगाची स्क्रीनिंग करण्यास अनुमती देते, ज्यामुळे प्रवेश वाढतो. Smart Scope CX च्या सह-संस्थापक वीना मोक्ताली यांनी सांगितले की, या नवकल्पनेने आधीच भारत आणि इतर देशांमध्ये सैकडो हजारो महिलांची स्क्रीनिंग केली आहे. हे 2026 च्या ब्रिक्स शिखर परिषदेदरम्यान भारतीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांसारख्या जागतिक नेत्यांसमोर सादर केले गेले.

फेब्रुवारी 2026 मध्ये, भारताने 14 वर्षांच्या मुलींसाठी मोफत स्वैच्छिक HPV लसीकरण मोहिम सुरू केली. तथापि, वैद्यकीय व्यावसायिकांनी चेतावणी दिली आहे की लसीकरण नियमित स्क्रीनिंगची आवश्यकता कमी करत नाही, कारण उपलब्ध लसी सर्व कर्करोग-कारक HPV प्रकारांपासून संरक्षण करत नाहीत. प्रारंभिक टप्प्यातील गर्भाशय ग्रीवा कर्करोग सामान्यतः कोणतेही लक्षण दर्शवत नाही, त्यामुळे नियमित स्क्रीनिंगद्वारे प्रारंभिक ओळख महत्त्वाची आहे.

💬या बातमीबद्दल आपले मत काय आहे?आपले मत काय आहे?

पुढे वाचा