आयुष मंत्रालयाने विश्व मेनोपॉज दिवस 2026 वर जागरूकता वाढवली
विश्व मेनोपॉज दिवस 2026 च्या निमित्ताने, आयुष मंत्रालयाने मेनोपॉजच्या काळात महिलांसाठी जागरूकता आणि संपूर्ण आरोग्य देखभाल आवश्यक असल्याचे अधोरेखित केले.
आयुष मंत्रालय CCRAS च्या माध्यमातून मेनोपॉज आरोग्यावर संशोधनाला प्रोत्साहन देत आहे.
मेनोपॉज सामान्यतः 45 ते 55 वर्षांच्या दरम्यान होतो, ज्यास विविध शारीरिक आणि मानसिक बदल伴 करते.
आयुर्वेद मेनोपॉजच्या लक्षणांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी समग्र दृष्टिकोन प्रदान करतो, ज्यामध्ये प्रतिबंध आणि वैयक्तिक काळजीवर लक्ष केंद्रित केले जाते.
आयुष मंत्रालयाने विश्व मेनोपॉज दिवस 2026 च्या निमित्ताने मेनोपॉजच्या काळात महिलांसाठी जागरूकता आणि प्रतिबंधात्मक आरोग्य देखभाल यांचे महत्त्व अधोरेखित केले. मंत्रालय केंद्रीय आयुर्वेदिक विज्ञान संशोधन परिषद (CCRAS) च्या माध्यमातून मेनोपॉज आरोग्याबद्दलची समज आणि संशोधन वाढवण्याचा प्रयत्न करीत आहे, ज्यामध्ये शारीरिक आरोग्य, मानसिक कल्याण आणि एकूण जीवनाची गुणवत्ता यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.
मेनोपॉज हा एक नैसर्गिक जैविक टप्पा आहे, जो मासिक धर्माच्या कायमच्या थांबण्याच्या रूपात परिभाषित केला जातो, जो सामान्यतः 45 ते 55 वर्षांच्या दरम्यान होतो. हा संक्रमण अनेक शारीरिक आणि मानसिक बदलांसह येतो, जसे की अनियमित मासिक धर्म, गरम झटके, योनीत कोरडेपणा, झोपेची अडचण, मूडमध्ये बदल, सांधेदुखी आणि चिंता. मंत्रालयाच्या विधानात असे म्हटले आहे की आयुर्वेद या टप्प्यातील लक्षणांचा उल्लेख राजोनिवृत्तीत केला जातो, ज्यामुळे महिलांच्या आरोग्यासाठी त्यांची ओळख आणि व्यवस्थापन महत्त्वाचे आहे.
जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) मते, मेनोपॉजमध्ये संक्रमण हळूहळू होते, जे सामान्यतः मासिक धर्म चक्रातील बदलांपासून सुरू होते. प्रीमेनोपॉज ही ती कालावधी आहे जेव्हा या चिन्हांचा पहिला अनुभव घेतला जातो आणि अंतिम मासिक धर्मानंतर एक वर्षापर्यंत चालतो. हा अनेक वर्षे चालू राहू शकतो आणि शारीरिक, मानसिक, भावनात्मक आणि सामाजिक कल्याणावर परिणाम करू शकतो. मंत्रालयाने सांगितले की हार्मोनल आणि गैर-हार्मोनल उपचार प्रीमेनोपॉजच्या लक्षणांना कमी करण्यात मदत करू शकतात.
आयुष मंत्रालयाचे सचिव वैद्य राजेश कोटेचा यांनी महिलांच्या आरोग्यावर जीवनाच्या प्रत्येक टप्प्यावर लक्ष देण्याची आवश्यकता व्यक्त केली, विशेषतः मेनोपॉजच्या संक्रमणाच्या काळात. त्यांनी सांगितले की आयुर्वेद एक समग्र ढांचा प्रदान करतो जो प्रतिबंध, योग्य जीवनशैलीच्या प्रथांवर आणि वैयक्तिक काळजीवर जोर देतो. मंत्रालय या क्षेत्रात संशोधन आणि वैज्ञानिक मान्यता मजबूत करण्यासाठी कटिबद्ध आहे.
CCRAS च्या महासंचालक प्रा. रबिनारायण आचार्य यांनी सांगितले की आयुर्वेद मेनोपॉजला एक नैसर्गिक परिवर्तन म्हणून पाहतो, विकार म्हणून नाही. त्यांनी सांगितले की रसायण चिकित्सा, आहार मार्गदर्शन आणि मानसिक कल्याणाच्या प्रथांच्या माध्यमातून महिलांना या टप्प्यात संतुलनाने जावे लागेल. मंत्रालयाने मेनोपॉजच्या आरोग्यासाठी जागरूकता आणि वेळेवर काळजी घेण्याची आवश्यकता अधोरेखित केली.
