AIIMS च्या अभ्यासात 3-5% किशोरींमध्ये पीसीओएसची शक्यता

दिल्लीतील अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थान (AIIMS) द्वारे केलेल्या एका अलीकडील स्क्रीनिंग कार्यक्रमात सुमारे 3-5% किशोरींमध्ये पॉलीसिस्टिक ओवरी सिंड्रोम (पीसीओएस) असण्याची शक्यता आढळली आहे. 2023 मध्ये सुरू झालेल्या या अभ्यासात 4,000 हून अधिक मुलांचे मूल्यांकन करण्यात आले आहे. परिणाम अद्याप प्रकाशित झालेले नाहीत, परंतु हे युवा महिलांच्या आरोग्याच्या चिंतेचे महत्त्व दर्शवतात.

किशोरींमध्ये पीसीओएसचे निदान सामान्य विकासाच्या लक्षणांमुळे जटिल होते, जसे की अनियमित मासिक धर्म आणि पिंपळे. AIIMS मधील बाल चिकित्सा अंतःस्राव तज्ञ डॉ. राजनी शर्मा यांनी निदानासाठी एक समग्र दृष्टिकोन आवश्यक असल्याचे सांगितले. पीसीओएस फक्त अंडाशयावरच नाही तर व्यापक अंतःस्रावी आणि चयापचय प्रणालीवरही परिणाम करतो, त्यामुळे मासिक धर्माच्या अनियमिततेच्या पलीकडे काळजी घेणे आवश्यक आहे.

पीसीओएस हार्मोनच्या असंतुलनामुळे होतो, विशेषतः एंड्रोजन, ज्यामुळे अनियमित मासिक धर्म आणि अतिरिक्त केस वाढण्यास कारणीभूत ठरू शकते. ही स्थिती इंसुलिन प्रतिरोध आणि मोटाप्याशी देखील संबंधित आहे. तथापि, डॉक्टरांनी सांगितले की अनियमित मासिक धर्म असलेल्या सर्व किशोरींना पीसीओएस असणे आवश्यक नाही, कारण मासिक धर्म स्थिर होण्यासाठी काही वेळ लागतो. सध्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, निदानासाठी कठोर मानदंडांची आवश्यकता आहे, ज्यामध्ये सतत अनियमितता आणि अतिरिक्त एंड्रोजनचे संकेत असणे आवश्यक आहे.

या अभ्यासाचे परिणाम वैयक्तिक आरोग्यापलीकडे जातात, कारण किशोरींमध्ये पीसीओएसची वाढती प्रचलन सार्वजनिक आरोग्यावर व्यापक परिणाम करू शकते. याशिवाय, पीसीओएसचा मानसिक आरोग्यावर होणारा परिणाम, जसे की शरीराची प्रतिमा आणि सामाजिक आव्हाने, या स्थितीने प्रभावित किशोरींना समग्र काळजी घेण्याची आवश्यकता दर्शवतात.

भविष्यात, AIIMS पीसीओएसवर आपला अभ्यास सुरू ठेवण्याची योजना बनवत आहे, निदान मानदंड सुधारण्याची आणि जीवनशैलीतील हस्तक्षेपांचा शोध घेण्याची. नियमित शारीरिक क्रियाकलाप आणि संतुलित आहाराचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे. जागरूकता वाढत असताना, वैद्यकीय समुदाय पीसीओएसच्या संदर्भातील शब्दावलीवर पुनर्विचार करत आहे, जेणेकरून या स्थितीच्या बहुआयामी स्वभावाचे योग्य प्रतिनिधित्व होईल.