2025 पर्यंत 20% भारतीय प्रौढ तंबाकूचा वापर करतील
2025 पर्यंत भारतातील प्रौढ जनसंख्येचा एक मोठा हिस्सा तंबाकूचा वापर करणार आहे, ज्यामध्ये धूर न करणारे प्रकार विशेषतः प्रचलित आहेत.
भारत तंबाकूचा जगातील दुसरा सर्वात मोठा उपभोक्ता आहे, चीनच्या मागे.
धूर न करणारा तंबाकू, जसे की गुटका आणि खैनी, भारतीय संस्कृतीत खोलवर रुजलेला आहे.
तंबाकूशी संबंधित आजारांमुळे भारतात सुमारे 1.35 मिलियन मृत्यू होतात.
भारत 2025 पर्यंत प्रौढ जनसंख्येच्या 20% पेक्षा जास्त तंबाकूचा वापर करणार आहे, ज्यामुळे तो जगातील तंबाकूचा दुसरा सर्वात मोठा उपभोक्ता बनेल. ही प्रवृत्ती देशात तंबाकूच्या वापरामुळे उद्भवणाऱ्या आरोग्य समस्यांना अधोरेखित करते, विशेषतः वाढत्या गैर-संक्रामक रोगांच्या संदर्भात.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, उपनिवेश काळात भारतात तंबाकूचा परिचय झाला आणि तो विविध सांस्कृतिक प्रथांमध्ये समाविष्ट झाला, विशेषतः गुटका आणि खैनी सारख्या धूर न करणाऱ्या उत्पादनांच्या रूपात. या उत्पादनांनी त्यांच्या सांस्कृतिक महत्त्वामुळे लोकप्रियता मिळवली आहे आणि चवीनंतरच्या पान चावण्याच्या प्रथांसोबत एकत्र येऊन तंबाकूच्या व्यापक वापरात योगदान दिले आहे.
जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, तंबाकूचा वापर दरवर्षी सुमारे सात मिलियन मृत्यूंचा कारण बनतो, ज्यामध्ये भारतात सुमारे 1.35 मिलियन मृत्यूंचा समावेश आहे. तंबाकूशी संबंधित आरोग्य धोक्यांमध्ये विविध प्रकारचे कर्करोग, हृदय रोग आणि श्वसन रोगांचा समावेश आहे. डेटा दर्शवितो की तंबाकूचा वापर पुरुषांमध्ये अधिक आहे, विशेषतः 30 ते 40 वयोगटातील लोकांमध्ये, तर महिलांमध्ये कमी वापर दर दिसून येतो.
शहरी आणि ग्रामीण लोकसंख्येमध्ये तंबाकूच्या वापरात भिन्नता स्पष्ट आहे, ग्रामीण भागात उच्च उपभोग दर आहे. 15 वर्षांवरील ग्रामीण लोकसंख्येमध्ये सुमारे 27% तंबाकूचा वापर करतात, तर शहरी भागात ही संख्या 17% आहे. धूर न करणारे तंबाकू उत्पादने ग्रामीण भागात अधिक सामान्य आहेत, तर शहरी पुरुष सिगरेट किंवा बीडी धूम्रपान करण्यास अधिक प्रवृत्त असतात. ही भिन्नता सांस्कृतिक प्राधान्ये आणि तंबाकूच्या वापरावर प्रभाव टाकणाऱ्या सामाजिक-आर्थिक घटकांचे प्रतिबिंब आहे.
तथापि, तंबाकूच्या उच्च वापराच्या दरांमध्ये एक कमी होण्याची प्रवृत्ती दिसून येत आहे. सार्वजनिक आरोग्य मोहिमांनी तंबाकूच्या वापरास कमी करण्यास मदत केली आहे, ज्यामध्ये 15-49 वयोगटातील पुरुषांमध्ये धूम्रपानाच्या दरात महत्त्वाची कमी झाली आहे. तथापि, धूर न करणाऱ्या तंबाकूच्या वापरात कमी होणे तितके स्पष्ट नाही, विशेषतः ग्रामीण भागात जिथे चवीनंतरच्या तंबाकूचा वापर स्थिर राहिला आहे. भारत तंबाकूच्या आरोग्य परिणामांशी संबंधित समस्यांना सामोरे जाण्यासाठी सतत प्रयत्नांची आवश्यकता आहे.
