TRAI: FY26 मध्ये औसत राजस्व प्रति GB Rs 8.02 वर कमी झाले

भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण (TRAI) ने वित्तीय वर्ष 2025-26 मध्ये वायरलेस डेटा प्रति गीगाबाइट (GB) औसत राजस्व 10.59% कमी होऊन Rs 8.02 झाल्याची माहिती दिली आहे. ही घट डेटा वापर वाढत असतानाही झाली आहे, ज्यामुळे दूरसंचार बाजारातील जटिलता स्पष्ट होते. डेटा दर्शवितो की वापरकर्ते अधिक डेटा वापरत असले तरी, प्रति डेटा युनिट उत्पन्न कमी झाले आहे.

ग्राहक वाढीच्या संदर्भात, वायरलेस डेटा ग्राहकांची संख्या मार्च 2026 पर्यंत 9.29% वाढून सुमारे 1,026.75 मिलियन झाली आहे, जी मागील वर्षी 939.51 मिलियन होती. याशिवाय, प्रति ग्राहक मासिक डेटा वापर 18.49% वाढून 25.51 GB झाला आहे, जो मागील वर्षी 21.53 GB होता. डेटा वापरातील ही वाढ डिजिटल सेवांवर वाढत्या अवलंबित्वाचे संकेत देते.

एकूण इंटरनेट सदस्यता देखील महत्त्वपूर्ण वाढ झाली आहे, जी मार्च 2026 च्या शेवटी 12.76% वाढून 1,092.79 मिलियन झाली आहे. यामध्ये, ब्रॉडबँड सदस्यता 12.90% वाढून 1,065.88 मिलियन झाली, तर नरोबँड सदस्यता 7.72% वाढून 26.91 मिलियन झाली. वायरलेस सेवांसाठी औसत राजस्व प्रति उपयोगकर्ता (ARPU) 3.59% वाढून Rs 180.73 प्रति महिना झाला आहे, ज्यामध्ये प्रीपेड वापरकर्ते Rs 190.66 आणि पोस्टपेड वापरकर्ते Rs 119.76 आहेत.

या प्रवृत्तींमुळे दूरसंचार उद्योगावर गहरा प्रभाव पडतो. ग्राहक आणि डेटा वापरातील वाढ डिजिटल सेवांच्या मजबूत मागणीचे संकेत देते, तरीही प्रति GB राजस्वातील घट मूल्य निर्धारण धोरणे आणि बाजारातील स्पर्धेबद्दल प्रश्न उपस्थित करते. एकूण दूरसंचार क्षेत्राचा राजस्व 8.59% वाढून Rs 4,04,067 कोटी झाला आहे, जो राजस्व उत्पन्नात आव्हान असूनही एक आरोग्यदायी बाजार दर्शवितो.

आगामी काळात, दूरसंचार क्षेत्राच्या विकासाची अपेक्षा आहे, ज्यामध्ये पायाभूत सुविधा आणि तंत्रज्ञानामध्ये सतत गुंतवणूक समाविष्ट आहे. डिजिटल वापराच्या पॅटर्नमध्ये बदल होत असल्याने, हितधारकांना ग्राहकांच्या वाढत्या मागण्या पूर्ण करण्यासाठी अनुकूलित करणे आवश्यक आहे. पुढील वित्तीय वर्ष हे ठरवण्यात महत्त्वाचे ठरेल की या प्रवृत्त्या भारतातील दूरसंचाराच्या भविष्याला कशा प्रकारे आकार देतील.