आरबीआयने तेल कंपन्यांसाठी डॉलर सुविधा सुरू केली

भारतीय रिजर्व बँकेने (आरबीआय) रुपयाला समर्थन देण्यासाठी एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे, जो ऐतिहासिक कमी स्तरावर पोहोचला आहे. शनिवारी झालेल्या घोषणेत आरबीआयने सांगितले की इंडियन ऑयल, हिंदुस्तान पेट्रोलियम आणि भारत पेट्रोलियम या तीन प्रमुख तेल विपणन कंपन्यांना सोमवारीपासून थेट केंद्रीय बँकेच्या विदेशी चलन भांडारातून डॉलर मिळवण्याची परवानगी दिली जाईल.

ही योजना या कंपन्यांच्या दैनिक डॉलर गरजा पूर्ण करण्यासाठी आहे, ज्यामुळे स्पॉट मार्केटवरील ताण कमी होईल. शुक्रवारी रुपयाची किंमत 96.73 प्रति डॉलरवर बंद झाली, जी मे महिन्यातील 96.96 च्या सर्वात कमी स्तराच्या जवळ आहे. हा निर्णय आरबीआयच्या रुपयाला स्थिर ठेवण्याच्या प्रयत्नांचे प्रतिबिंब आहे.

याशिवाय, आरबीआयने फॉरेक्स ट्रेडिंगवर नवीन निर्बंध लागू केले आहेत. त्यांनी रुपये संबंधित एक्सचेंज-ट्रेडेड चलन डेरिवेटिव्हमध्ये स्थितीची मर्यादा 100 मिलियन डॉलरवरून 5 मिलियन डॉलरपर्यंत कमी केली आहे. याशिवाय, फॉरेक्स डीलर्सना रुपये संबंधित सर्व डेरिवेटिव्ह करारांसाठी 20% विदेशी चलन जोखमीचा भांडार ठेवण्याची आवश्यकता आहे, ज्यामुळे अत्यधिक सट्टेबाजीवर नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

या उपायांचे परिणाम भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी महत्त्वाचे आहेत. तेल कंपन्यांच्या डॉलर गरजांना संबोधित करून, आरबीआय विदेशी चलन बाजारातील मागणीचा एक प्रमुख स्रोत कमी करण्याचा प्रयत्न करीत आहे, ज्यामुळे रुपयाच्या मूल्यात कमी येऊ शकते. तथापि, तज्ञांचे म्हणणे आहे की यामुळे देशाच्या विदेशी चलन भांडारात कमी येऊ शकते.

आगामी काळात, बाजारातील सहभागी या उपायांचा रुपयाच्या कामगिरीवर आणि भारताच्या विदेशी चलन भांडाराच्या एकूण स्थितीवर प्रभाव पाहतील. आरबीआयची सक्रियता दर्शवते की ती चलन स्थिरता राखण्यास वचनबद्ध आहे, परंतु या हस्तक्षेपांची प्रभावशीलता व्यापक आर्थिक परिस्थिती आणि जागतिक बाजारातील ट्रेंडवर अवलंबून असेल.