निर्मला सीतारमण यांनी भारतीय शेअर्सवरील भांडवल बाहेर जाण्याचा परिणाम स्पष्ट केला

बँकॉकमधील IMF-विश्व बँक बैठकीत वित्त मंत्री निर्मला सीतारमण यांनी भारतीय शेअर बाजारांवर भांडवल बाहेर जाण्याच्या परिणामांवर चर्चा केली. त्यांनी सांगितले की तरलतेची सोय असल्यामुळे लोक शेअर्समधून सहजपणे बाहेर जात आहेत, ज्यामुळे निफ्टी आणि सेंसेक्स सारख्या प्रमुख निर्देशांकांचे प्रदर्शन कमी झाले आहे. गेल्या दोन वर्षांमध्ये या निर्देशांकांनी सकारात्मक परतावा दिला नाही.

सीतारमण यांनी सांगितले की भारताची आर्थिक मूलभूत गोष्टी मजबूत आहेत, परंतु सतत भांडवल बाहेर जाणे बाजाराच्या स्थिरतेसाठी एक महत्त्वाचा धोका बनला आहे. ऑक्टोबर 2024 पासून विदेशी गुंतवणूकदारांनी सुमारे $63.6 बिलियनची विक्री केली आहे, ज्यामुळे गेल्या नऊ वर्षांत केलेल्या $63.5 बिलियनच्या गुंतवणुकीचा प्रभाव कमी झाला आहे. या प्रवृत्तीत, ऑक्टोबर 2015 पासून एकूण विदेशी शेअर प्रवाह साधारणपणे स्थिर आहे, सुमारे $110 मिलियनच्या कमीसह.

या वर्षात विक्रीत तीव्र वाढ झाली आहे, ज्यामध्ये विदेशी गुंतवणूकदारांनी 2026 मध्ये एकट्याने $32.8 बिलियनची बाहेर जाणारी गुंतवणूक केली आहे, 2025 मध्ये $18.9 बिलियनच्या बाहेर जाण्याच्या गुंतवणुकीनंतर. मार्चमध्ये सर्वात मोठी मासिक बाहेर जाणारी गुंतवणूक झाली, जी $12.7 बिलियन होती, त्यानंतर एप्रिलमध्ये $6.5 बिलियन आणि जूनमध्ये $5.2 बिलियनची बाहेर जाणारी गुंतवणूक झाली. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की हे ट्रेंड अमेरिकेतील ट्रेझरी यील्ड वाढ, डॉलरची ताकद, उच्च तेलाच्या किंमती आणि भारताच्या गुंतवणुकीच्या परताव्याबाबत चिंता यामुळे आहे.

या आव्हानांनंतरही, स्थानिक गुंतवणूकदारांनी बाजारातील तरलता कायम ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. भारतीय इक्विटी म्युच्युअल फंडांनी मार्च 2021 पासून सतत शुद्ध प्रवाह नोंदवले आहेत, जे स्थानिक गुंतवणुकीच्या मजबूत वातावरणाचे संकेत आहे. या प्रवाहामुळे बहुराष्ट्रीय कंपन्या आणि खाजगी इक्विटी फंडांना त्यांच्या भागांमध्ये लाभदायक किंमतींवर विक्री करण्यास सक्षम केले आहे. तथापि, जागतिक गुंतवणूकदारांसाठी भारताची आकर्षण कमी झालेली आहे, विशेषतः तैवान आणि दक्षिण कोरिया यांसारख्या देशांनी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या क्षेत्रात वाढती रुची साधली आहे.

आगामी काळात, सीतारमण यांनी विश्वास व्यक्त केला की भारत जागतिक AI बाजारात संभाव्य घटकांमुळे प्रभावित होणार नाही, असे सांगताना की देशाने अद्याप महत्त्वपूर्ण AI-संबंधित गुंतवणूक आकर्षित केलेली नाही. त्यांनी हेही सांगितले की भारत आता सीमांत तंत्रज्ञानात मागे नाही, अर्धचालक उत्पादन स्थापन करण्यासाठी गुंतवणूक केली जात आहे, जे आर्थिक स्थिरता वाढवण्यासाठी आणि भविष्यकाळातील गुंतवणूक आकर्षित करण्यासाठी एक उपाय आहे.